<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X55n0903">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 903 隨自意三昧</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 903 隨自意三昧</title>
			<author>陳 慧思撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">903</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">隨自意三昧</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00770">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00770</charName>
				<mapping cb:dec="983810" type="PUA">U+F0302</mapping>
			<mapping type="unicode">U+210E4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*賴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00787">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00787</charName>
				<mapping cb:dec="983827" type="PUA">U+F0313</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26769</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*胃]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03674">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03674</charName>
				<mapping cb:dec="986714" type="PUA">U+F0E5A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EAB1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[腦-月+骨]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15167">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName>
				<mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15439</charName>
				<mapping cb:dec="998479" type="PUA">U+F3C4F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E9B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>靂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[靂-秝+林]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16205">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16205</charName>
				<mapping cb:dec="999245" type="PUA">U+F3F4D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28CF2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[門@卞]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-24T15:22:41">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0496a" n="0496a"/>
<lb ed="X" n="0496a01"/>
<lb ed="X" n="0496a02"/>
<lb ed="X" n="0496a03"/>
<lb ed="X" n="0496a04"/><lb ed="R098" n="0687a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">隨自意三昧目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0496001" n="0496001"/>隨自意三昧目次</head>
<lb ed="X" n="0496a05"/><lb ed="R098" n="0687a02"/>
<lb ed="X" n="0496a06"/><lb ed="R098" n="0687a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX55p0496a0601">行威儀品第一</item>
<lb ed="X" n="0496a07"/><lb ed="R098" n="0687a04"/><item xml:id="itemX55p0496a0701">住威儀品第二</item>
<lb ed="X" n="0496a08"/><lb ed="R098" n="0687a05"/><item xml:id="itemX55p0496a0801">坐威儀品第三</item>
<lb ed="X" n="0496a09"/><lb ed="R098" n="0687a06"/><item xml:id="itemX55p0496a0901">眠威儀品第四</item>
<lb ed="X" n="0496a10"/><lb ed="R098" n="0687a07"/><item xml:id="itemX55p0496a1001">食威儀中具足一切諸上味品第五</item>
<lb ed="X" n="0496a11"/><lb ed="R098" n="0687a08"/><item xml:id="itemX55p0496a1101">語威儀品第六</item></list>
<lb ed="X" n="0496a12"/><lb ed="R098" n="0687a09"/>
<lb ed="X" n="0496a13"/><lb ed="R098" n="0687a10"/><p xml:id="pX55p0496a1301">隨自意三昧目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0496a14"/>
<lb ed="X" n="0496a15"/>
<lb ed="X" n="0496a16"/>
<lb ed="X" n="0496a17"/>
<lb ed="X" n="0496a18"/><cb:docNumber>No. 903</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0496a19"/><lb ed="R098" n="0687b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>隨自意三昧行威儀品第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0496a20"/>
<lb ed="X" n="0496a21"/><lb ed="R098" n="0687b02"/><byline cb:type="author">南岳大師　撰</byline>
<lb ed="X" n="0496a22"/><lb ed="R098" n="0687b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">行威儀品第一</cb:mulu><p xml:id="pX55p0496a2201">凡是一切新發心菩薩。欲學六波羅蜜。欲修一切禪
<lb ed="X" n="0496a23"/><lb ed="R098" n="0687b04"/>定。欲行三十七品。若欲說法敎化衆生。學大慈悲起
<lb ed="X" n="0496a24"/><lb ed="R098" n="0687b05"/>六神通。欲得疾入菩薩位得佛智慧。先當具足念佛
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0496b" n="0496b"/>
<lb ed="X" n="0496b01"/><lb ed="R098" n="0687b06"/>三昧･般舟三昧及學妙法蓮華三昧。是諸菩薩最初
<lb ed="X" n="0496b02"/><lb ed="R098" n="0687b07"/>應先學隨自意三昧。此三昧若成就。得首楞嚴定。隨
<lb ed="X" n="0496b03"/><lb ed="R098" n="0687b08"/>自意三昧者。先以大悲眼觀衆生。擧足下足具六波
<lb ed="X" n="0496b04"/><lb ed="R098" n="0687b09"/>羅蜜。菩薩行時先觀衆生起一子想。亦如幻化如影
<lb ed="X" n="0496b05"/><lb ed="R098" n="0687b10"/>如空。不可得想。而自擧身作輕空想。觀地而行如履
<lb ed="X" n="0496b06"/><lb ed="R098" n="0687b11"/>虗空。自令<anchor xml:id="nkr_note_add_0496b0601" n="0496b0601"/><anchor xml:id="beg0496b0601" n="0496b0601"/>己<anchor xml:id="end0496b0601"/>身不曲不直。<anchor xml:id="nkr_note_add_0496b0602" n="0496b0602"/><anchor xml:id="beg0496b0602" n="0496b0602"/>己<anchor xml:id="end0496b0602"/>身直行不遲不疾。亦不
<lb ed="X" n="0496b07"/><lb ed="R098" n="0687b12"/>左右<g ref="#CB15164">𮨇</g>視。又不轉頭及望。若欲望時擧身皆轉。如象
<lb ed="X" n="0496b08"/><lb ed="R098" n="0687b13"/>王視。步步進時。觀衆生勿令損傷。是時衆生卽大歡
<lb ed="X" n="0496b09"/><lb ed="R098" n="0687b14"/>喜。心無恐怖無所復畏。是時名爲檀波羅蜜。名無畏
<lb ed="X" n="0496b10"/><lb ed="R098" n="0687b15"/>施。問曰。檀波羅蜜者云何。有三種施。一者飮食。二者
<lb ed="X" n="0496b11"/><lb ed="R098" n="0687b16"/>財寶。三者說法。飮食布施增長壽命。衣服布施能遮
<lb ed="X" n="0496b12"/><lb ed="R098" n="0687b17"/>寒熱。醫藥布施能除患苦。說法布施能破邪見。增長
<lb ed="X" n="0496b13"/><lb ed="R098" n="0687b18"/>慧命得三乘果。施者･受者･飮食財寶三事俱空。無自
<lb ed="X" n="0496b14"/><lb ed="R098" n="0688a01"/>無他無所得故。名檀波羅蜜。問曰。是菩薩行時擧足
<lb ed="X" n="0496b15"/><lb ed="R098" n="0688a02"/>下足於諸衆生空無所得。有何利益。而言具足六波
<lb ed="X" n="0496b16"/><lb ed="R098" n="0688a03"/>羅蜜。答曰。財食等施。增長凡夫生死身命。醫藥等法
<lb ed="X" n="0496b17"/><lb ed="R098" n="0688a04"/>但除外小病。不能除衆生生死怖畏。聽法之時。或有
<lb ed="X" n="0496b18"/><lb ed="R098" n="0688a05"/>記心或無記心。或有漏心或無漏心。未必皆善。是時
<lb ed="X" n="0496b19"/><lb ed="R098" n="0688a06"/>施主或有我所或無我所。或是波羅蜜或非波羅蜜。
<lb ed="X" n="0496b20"/><lb ed="R098" n="0688a07"/>隨自意三昧中菩薩行時。以輕空身如影夢化。以大
<lb ed="X" n="0496b21"/><lb ed="R098" n="0688a08"/>悲眼觀衆生。亦不著衆生想。亦不著無衆生想。是時
<lb ed="X" n="0496b22"/><lb ed="R098" n="0688a09"/>衆生見菩薩威儀容貌端直而作是念。是人慈悲護
<lb ed="X" n="0496b23"/><lb ed="R098" n="0688a10"/>念我等。卽解菩薩意。離一切怖畏。大歡喜故。卽發菩
<lb ed="X" n="0496b24"/><lb ed="R098" n="0688a11"/>提心。衆生是時發菩提心。不名有記不名無記。不名
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0496c" n="0496c"/>
<lb ed="X" n="0496c01"/><lb ed="R098" n="0688a12"/>有漏不名無漏。不得我所不得無我所。卽得無生智。
<lb ed="X" n="0496c02"/><lb ed="R098" n="0688a13"/>云何而言非波羅蜜。菩薩行時。衆生歡喜無所畏故。
<lb ed="X" n="0496c03"/><lb ed="R098" n="0688a14"/>善攝行威儀。無傷損故。此卽是施衆生命。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0496c0301" n="0496c0301"/><anchor xml:id="beg0496c0301" n="0496c0301"/>己<anchor xml:id="end0496c0301"/>身
<lb ed="X" n="0496c04"/><lb ed="R098" n="0688a15"/>不得衆生。亦不得威儀想。無所得故。此豈非是檀波
<lb ed="X" n="0496c05"/><lb ed="R098" n="0688a16"/>羅蜜。衆生見菩薩威儀。解菩薩意。離怨結想得無生
<lb ed="X" n="0496c06"/><lb ed="R098" n="0688a17"/>解。離煩惱結住菩薩心。此豈非是除衆生病。增長慧
<lb ed="X" n="0496c07"/><lb ed="R098" n="0688a18"/>命智。慧命者卽是波羅蜜。菩提心者盡智･無生智。煩
<lb ed="X" n="0496c08"/><lb ed="R098" n="0688b01"/>惱盡故名爲盡智。十二因緣畢竟不生故。是名無生
<lb ed="X" n="0496c09"/><lb ed="R098" n="0688b02"/>智。此卽是般若波羅蜜。汝云何言非波羅蜜。菩薩行
<lb ed="X" n="0496c10"/><lb ed="R098" n="0688b03"/>時。以無畏施利益衆生。名檀波羅蜜。於諸衆生無所
<lb ed="X" n="0496c11"/><lb ed="R098" n="0688b04"/>損傷。離罪福想。名尸波羅蜜。菩薩行時。心想不起亦
<lb ed="X" n="0496c12"/><lb ed="R098" n="0688b05"/>不動搖。無有住處。十八界一切法不動故。名爲羼提
<lb ed="X" n="0496c13"/><lb ed="R098" n="0688b06"/>波羅蜜。具足忍辱故。菩薩行時。不得擧足下足心。無
<lb ed="X" n="0496c14"/><lb ed="R098" n="0688b07"/>前思後覺。無生滅。一切法中無動無住。是名精進毗
<lb ed="X" n="0496c15"/><lb ed="R098" n="0688b08"/>梨耶波羅蜜。菩薩行時。不得身心。一切法中無受念
<lb ed="X" n="0496c16"/><lb ed="R098" n="0688b09"/>著。不得生死。不得涅槃。不得中道故。一切法中不亂
<lb ed="X" n="0496c17"/><lb ed="R098" n="0688b10"/>不味。離定亂想故。是名禪波羅蜜具足。能起諸神通
<lb ed="X" n="0496c18"/><lb ed="R098" n="0688b11"/>故。菩薩行時。頭等六分如空如影如夢化炎。無有生
<lb ed="X" n="0496c19"/><lb ed="R098" n="0688b12"/>滅亦無斷常。無兩中間。三毒･四大･五陰･十二入･十八
<lb ed="X" n="0496c20"/><lb ed="R098" n="0688b13"/>界･十二因緣畢竟空無所得。旣無繫縛亦無解脫。是
<lb ed="X" n="0496c21"/><lb ed="R098" n="0688b14"/>名般若波羅蜜智慧具足。是故菩薩行威儀。擧足下
<lb ed="X" n="0496c22"/><lb ed="R098" n="0688b15"/>足。念念具足六波羅蜜。問曰。此義出何經中耶。答曰。
<lb ed="X" n="0496c23"/><lb ed="R098" n="0688b16"/>出首楞嚴經中。有衆生得聞首楞嚴名。勝得四禪四
<lb ed="X" n="0496c24"/><lb ed="R098" n="0688b17"/>空定。問曰。汝向說新發意菩薩學隨自意三昧。若得
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0497a" n="0497a"/>
<lb ed="X" n="0497a01"/><lb ed="R098" n="0688b18"/>成就。是時名爲首楞嚴定。我今不解首楞嚴定。云何
<lb ed="X" n="0497a02"/><lb ed="R098" n="0689a01"/>菩薩行威儀中擧足動步而常入定。具足一切諸波
<lb ed="X" n="0497a03"/><lb ed="R098" n="0689a02"/>羅蜜。唯願仁者爲我解說。答曰。汝當諦聽。善思念之。
<lb ed="X" n="0497a04"/><lb ed="R098" n="0689a03"/>吾當爲汝略說此義。菩薩行時。未擧足欲擧足。未生
<lb ed="X" n="0497a05"/><lb ed="R098" n="0689a04"/>念欲生念。先觀未念欲念心未起念時。無有心想。亦
<lb ed="X" n="0497a06"/><lb ed="R098" n="0689a05"/>無心･心數法。是名心性。是心性無有生滅。無明無闇。
<lb ed="X" n="0497a07"/><lb ed="R098" n="0689a06"/>無空無假。不斷不常。無相貌。無所得故。是名心性。亦
<lb ed="X" n="0497a08"/><lb ed="R098" n="0689a07"/>名自性淸淨心。是自性淸淨心者是涅槃。不能覺了
<lb ed="X" n="0497a09"/><lb ed="R098" n="0689a08"/>者卽是生死。妄念思想未生時。是時畢竟無心者。名
<lb ed="X" n="0497a10"/><lb ed="R098" n="0689a09"/>爲無始。求自性淸淨無始心畢竟空寂。名爲能破衆
<lb ed="X" n="0497a11"/><lb ed="R098" n="0689a10"/>生。是故佛言。無始空破衆生。畢竟空破諸法。無始空
<lb ed="X" n="0497a12"/><lb ed="R098" n="0689a11"/>破未念心。畢竟空破欲念心。是無始空破無始無明。
<lb ed="X" n="0497a13"/><lb ed="R098" n="0689a12"/>畢竟空破有始無明。問曰。汝向者說無始空破衆生。
<lb ed="X" n="0497a14"/><lb ed="R098" n="0689a13"/>無始空者旣是性空。諸法若性自空卽無有和合。云
<lb ed="X" n="0497a15"/><lb ed="R098" n="0689a14"/>何有衆生可破。答曰。是假名和合。虗妄顚倒非是實
<lb ed="X" n="0497a16"/><lb ed="R098" n="0689a15"/>衆生。實衆生者名爲心性。夫心性者。無有生死亦無
<lb ed="X" n="0497a17"/><lb ed="R098" n="0689a16"/>解脫。一切衆生無始來受。故倒觀本源。無始亦空。無
<lb ed="X" n="0497a18"/><lb ed="R098" n="0689a17"/>始空者是名性空。性空者是眞實衆生。眞實衆生無
<lb ed="X" n="0497a19"/><lb ed="R098" n="0689a18"/>有生死。衆生若能解。卽是無生智。爾時生死卽是涅
<lb ed="X" n="0497a20"/><lb ed="R098" n="0689b01"/>槃。更不別有涅槃之法。是故佛言。衆生涅槃本自有
<lb ed="X" n="0497a21"/><lb ed="R098" n="0689b02"/>之。非適今也。以是義故。新學菩薩欲行時。觀未念心
<lb ed="X" n="0497a22"/><lb ed="R098" n="0689b03"/>不可得。問曰。未念心滅。欲念心生。未念心不滅。欲念
<lb ed="X" n="0497a23"/><lb ed="R098" n="0689b04"/>心生。答曰。未念心滅竟。欲念心生。難曰。汝未念心旣
<lb ed="X" n="0497a24"/><lb ed="R098" n="0689b05"/>滅。欲念心從何生。汝若未念心滅。欲念心生。是事不
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0497b" n="0497b"/>
<lb ed="X" n="0497b01"/><lb ed="R098" n="0689b06"/>然。何以故。未念心旣滅。名爲斷盡者。名爲死滅。若未
<lb ed="X" n="0497b02"/><lb ed="R098" n="0689b07"/>念心盡滅。以欲念心自生者。便是兩心各不相知。心
<lb ed="X" n="0497b03"/><lb ed="R098" n="0689b08"/>不能自知心。如指不自觸指。心亦如是。汝若一心。卽
<lb ed="X" n="0497b04"/><lb ed="R098" n="0689b09"/>無前後。復墮常中。汝若二心。生滅各異。復墮斷中。未
<lb ed="X" n="0497b05"/><lb ed="R098" n="0689b10"/>念念心常。亦無此理。斷亦無此理。欲念心亦然。如汝
<lb ed="X" n="0497b06"/><lb ed="R098" n="0689b11"/>向者答我。未念心滅竟欲念心生者。便是兩心。若有
<lb ed="X" n="0497b07"/><lb ed="R098" n="0689b12"/>兩心。卽有兩神。便是邪見。何以故。若有兩神。唯一有
<lb ed="X" n="0497b08"/><lb ed="R098" n="0689b13"/>衆生卽有兩衆生。卽是外道義。兩神若前後亦不可。
<lb ed="X" n="0497b09"/><lb ed="R098" n="0689b14"/>若一時亦不可。若兩神共合作一亦不可。若一能作
<lb ed="X" n="0497b10"/><lb ed="R098" n="0689b15"/>兩亦不可。皆是外道義。何以故。般若經中一切衆生
<lb ed="X" n="0497b11"/><lb ed="R098" n="0689b16"/>畢竟不相續。一切法亦不相續。若心及一切不相續。
<lb ed="X" n="0497b12"/><lb ed="R098" n="0689b17"/>云何有斷前滅後生。若前滅後生者。卽不相知。云何
<lb ed="X" n="0497b13"/><lb ed="R098" n="0689b18"/>令人憶一生來事念持不忘。汝若一念中知。便應忘
<lb ed="X" n="0497b14"/><lb ed="R098" n="0690a01"/>一切事各滅壞。若心常住不變易者。亦不能知一切
<lb ed="X" n="0497b15"/><lb ed="R098" n="0690a02"/>法。何以故。無前因後果故。常亦無因果。斷亦無因果。
<lb ed="X" n="0497b16"/><lb ed="R098" n="0690a03"/>亦無罪福。復無業報。瓦石無異。皆是外道義也。是故
<lb ed="X" n="0497b17"/><lb ed="R098" n="0690a04"/>佛法中衆生心性不斷不常。畢竟不相續。無心無無
<lb ed="X" n="0497b18"/><lb ed="R098" n="0690a05"/>心。汝未念心若不滅。欲念心自生。是亦不然。何以故。
<lb ed="X" n="0497b19"/><lb ed="R098" n="0690a06"/>無一斷一常故。亦無前常後斷故。若未念心不滅。欲
<lb ed="X" n="0497b20"/><lb ed="R098" n="0690a07"/>念心不生。無兩常並故。是事不然。若前念非不滅。後
<lb ed="X" n="0497b21"/><lb ed="R098" n="0690a08"/>念非不生。是事亦不然。何以故。若得非滅。可得非不
<lb ed="X" n="0497b22"/><lb ed="R098" n="0690a09"/>滅。旣無非滅。卽無非不滅。若得不生。可得非不生。旣
<lb ed="X" n="0497b23"/><lb ed="R098" n="0690a10"/>無非生。云何見非不生。非不不不滅非不不不生亦
<lb ed="X" n="0497b24"/><lb ed="R098" n="0690a11"/>如是。皆不可得。亦無是不可得。觀菩薩旣不得未念
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0497c" n="0497c"/>
<lb ed="X" n="0497c01"/><lb ed="R098" n="0690a12"/>心。生滅斷常卽無無明。亦不得欲念心。無諸行。是故
<lb ed="X" n="0497c02"/><lb ed="R098" n="0690a13"/>明與無明其性無二。智者了達。凡夫謂二。明與無明
<lb ed="X" n="0497c03"/><lb ed="R098" n="0690a14"/>雖無有二。亦非是一。是故菩薩行時。擧足下足與念
<lb ed="X" n="0497c04"/><lb ed="R098" n="0690a15"/>念心足不自知。足亦不自知行與不行。亦不自知履
<lb ed="X" n="0497c05"/><lb ed="R098" n="0690a16"/>地不履地。亦不自知隨道不隨道。地亦復無是念。此
<lb ed="X" n="0497c06"/><lb ed="R098" n="0690a17"/>菩薩履我上行。不履我上行。虗空亦無是念。是菩薩
<lb ed="X" n="0497c07"/><lb ed="R098" n="0690a18"/>於我中過不過。亦不自知是虗空非虗空。菩薩心數
<lb ed="X" n="0497c08"/><lb ed="R098" n="0690b01"/>畢竟不生。亦無不生之想。不在內不在外。亦不在中
<lb ed="X" n="0497c09"/><lb ed="R098" n="0690b02"/>間亦不在餘處。亦無不在。從旦涉路行至暮。無有動
<lb ed="X" n="0497c10"/><lb ed="R098" n="0690b03"/>想。復無不動想。亦無所經由。而善了知歷涉之處。雖
<lb ed="X" n="0497c11"/><lb ed="R098" n="0690b04"/>無去者而有所到。雖無受者而得果報。如虗空中雲。
<lb ed="X" n="0497c12"/><lb ed="R098" n="0690b05"/>雖無心想而能降雨。雖無主我能遍方所。遠望卽見。
<lb ed="X" n="0497c13"/><lb ed="R098" n="0690b06"/>近觀卽無。推尋此雲本無生處。能令衆生虗妄見有
<lb ed="X" n="0497c14"/><lb ed="R098" n="0690b07"/>往還所起。出無分散。還無積聚。不能自生。亦不從他
<lb ed="X" n="0497c15"/><lb ed="R098" n="0690b08"/>生。山石無念。我能生雲及以不生。雲亦無念。我從山
<lb ed="X" n="0497c16"/><lb ed="R098" n="0690b09"/>出。不從山出。各不相知。諸法亦爾。衆生此身猶如浮
<lb ed="X" n="0497c17"/><lb ed="R098" n="0690b10"/>雲。生時空生。滅時空滅。雖空能見善惡造罪衆生。如
<lb ed="X" n="0497c18"/><lb ed="R098" n="0690b11"/>雲雨雹傷害五糓及殺人畜衆生亦爾。是身雖空。行
<lb ed="X" n="0497c19"/><lb ed="R098" n="0690b12"/>十惡者失人天報。墮在三途。如雹傷糓。行有漏善者
<lb ed="X" n="0497c20"/><lb ed="R098" n="0690b13"/>失三乘道。如殺人畜。人者喩佛。畜獸者喩緣覺･聲聞。
<lb ed="X" n="0497c21"/><lb ed="R098" n="0690b14"/>衆生亦爾。身心雖空。行有漏業。善惡果報如天雨雹。
<lb ed="X" n="0497c22"/><lb ed="R098" n="0690b15"/>若有持戒修福禪定道品次第聖行智慧神通及化
<lb ed="X" n="0497c23"/><lb ed="R098" n="0690b16"/>衆生。如彼好雲。農時要月興致甘雨。五糓豐熟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0497001" n="0497001"/>華茂
<lb ed="X" n="0497c24"/><lb ed="R098" n="0690b17"/>盛。人獸快樂。衆生亦爾。身心雖空。持戒淸淨修禪道
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0498a" n="0498a"/>
<lb ed="X" n="0498a01"/><lb ed="R098" n="0690b18"/>品次第聖行。三界傍報五戒十善及有漏禪人天快
<lb ed="X" n="0498a02"/><lb ed="R098" n="0691a01"/>樂。如五糓成熟。無漏禪定聖行道品智慧神通。譬如
<lb ed="X" n="0498a03"/><lb ed="R098" n="0691a02"/>樹木華菓茂盛。大慈悲雲實相法雨。雨於人華各得
<lb ed="X" n="0498a04"/><lb ed="R098" n="0691a03"/>成實。人者佛道具足。獸者喩緣覺･聲聞。三乘聖果。上
<lb ed="X" n="0498a05"/><lb ed="R098" n="0691a04"/>中下別。皆因持戒行善修禪獲得此報。破戒之人終
<lb ed="X" n="0498a06"/><lb ed="R098" n="0691a05"/>不能得持戒。雖皆是空。業報各別。如涅槃中說有二
<lb ed="X" n="0498a07"/><lb ed="R098" n="0691a06"/>種果。色味相似。一名迦羅迦果。食者命終。復有一果
<lb ed="X" n="0498a08"/><lb ed="R098" n="0691a07"/>名鎭頭迦。食者長命。得力得色。增壽益筭。破戒之人
<lb ed="X" n="0498a09"/><lb ed="R098" n="0691a08"/>如迦羅迦果。持戒之人如鎭頭迦果。身心雖空果報
<lb ed="X" n="0498a10"/><lb ed="R098" n="0691a09"/>不失。菩薩行時。身心無定無亂。亦能覺了一切衆事。
<lb ed="X" n="0498a11"/><lb ed="R098" n="0691a10"/>覺及所覺俱不可得。無有諸大陰界入。衆魔群盜不
<lb ed="X" n="0498a12"/><lb ed="R098" n="0691a11"/>得入。是故名爲首楞嚴定。從初發心終至佛果。一切
<lb ed="X" n="0498a13"/><lb ed="R098" n="0691a12"/>聖行皆如隨自意三昧。無初發心。無果可至。亦不失
<lb ed="X" n="0498a14"/><lb ed="R098" n="0691a13"/>因果。因果雖在。亦無受者。雖無受者。果不敗亡。雖不
<lb ed="X" n="0498a15"/><lb ed="R098" n="0691a14"/>敗亡。亦無處所。何以故。因空故無有作。果空故無有
<lb ed="X" n="0498a16"/><lb ed="R098" n="0691a15"/>想。因之與果正是一空。更無別空。觀此空法。無空可
<lb ed="X" n="0498a17"/><lb ed="R098" n="0691a16"/>得。是名空空。一切皆空名爲大空。不失因果名爲中
<lb ed="X" n="0498a18"/><lb ed="R098" n="0691a17"/>道第一義空。菩薩觀察生死諸行及修道聖行。一切
<lb ed="X" n="0498a19"/><lb ed="R098" n="0691a18"/>皆是第一義空。是故佛言。衆生性卽菩提。菩提性卽
<lb ed="X" n="0498a20"/><lb ed="R098" n="0691b01"/>衆生。菩提衆生無一二。知如此名世尊。菩薩行時。觀
<lb ed="X" n="0498a21"/><lb ed="R098" n="0691b02"/>此身心一切威儀。無行無住無坐無臥無起無立。亦
<lb ed="X" n="0498a22"/><lb ed="R098" n="0691b03"/>無去無來無出無沒無生無滅。亦無一切陰界諸入。
<lb ed="X" n="0498a23"/><lb ed="R098" n="0691b04"/>是故維摩經云。法無去來。常不住故。諸法不有亦不
<lb ed="X" n="0498a24"/><lb ed="R098" n="0691b05"/>無。以因緣故。諸法生因者卽是無明。緣者卽是諸行。
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0498b" n="0498b"/>
<lb ed="X" n="0498b01"/><lb ed="R098" n="0691b06"/>是故佛言。因眼見色。因心思覺。生貪愛心。愛者卽是
<lb ed="X" n="0498b02"/><lb ed="R098" n="0691b07"/>無明。爲愛造業名之爲行。若能反流觀無明源及心
<lb ed="X" n="0498b03"/><lb ed="R098" n="0691b08"/>性空。思愛亦空。無業無行。卽無諸法生。無緣和故。一
<lb ed="X" n="0498b04"/><lb ed="R098" n="0691b09"/>切諸法本因緣空無主。覺此盡本源。故稱眞沙門。亦
<lb ed="X" n="0498b05"/><lb ed="R098" n="0691b10"/>名無生忍。復名無起法忍。菩薩觀色心。無垢無淨不
<lb ed="X" n="0498b06"/><lb ed="R098" n="0691b11"/>動不變。猶如虗空無想可得。名之爲空亦非是空。何
<lb ed="X" n="0498b07"/><lb ed="R098" n="0691b12"/>以故。衆生此身頭等六分假名色身。本由一念<anchor xml:id="nkr_note_add_0498b0701" n="0498b0701"/><anchor xml:id="beg0498b0701" n="0498b0701"/>妄<anchor xml:id="end0498b0701"/>念
<lb ed="X" n="0498b08"/><lb ed="R098" n="0691b13"/>心生。隨業受報天人諸趣。猶如化生夢幻之體亦不
<lb ed="X" n="0498b09"/><lb ed="R098" n="0691b14"/>可得。菩薩旣知妄念心空。卽無妄念。非是空假。色身
<lb ed="X" n="0498b10"/><lb ed="R098" n="0691b15"/>亦爾。如影如空求不可得。是故佛言。衆生色身。此色
<lb ed="X" n="0498b11"/><lb ed="R098" n="0691b16"/>身生時但空生。滅時亦空滅。<name role="" type="person">頻婆娑羅王</name>聞佛說此。
<lb ed="X" n="0498b12"/><lb ed="R098" n="0691b17"/>得第三果次第。卽得無生法忍智。是故般若經中曇
<lb ed="X" n="0498b13"/><lb ed="R098" n="0691b18"/>無竭菩薩語薩陀波崙言。法無來無去。空法卽是佛。
<lb ed="X" n="0498b14"/><lb ed="R098" n="0692a01"/>無相法無生。空法無滅。法亦如是無來無去。卽佛從
<lb ed="X" n="0498b15"/><lb ed="R098" n="0692a02"/>無住法亦如是。旣無有住亦無來無去。是故菩薩行
<lb ed="X" n="0498b16"/><lb ed="R098" n="0692a03"/>威儀中。觀此未念及欲念心性自淸淨無有動變。故
<lb ed="X" n="0498b17"/><lb ed="R098" n="0692a04"/>得不動三昧。發一切智慧。解一切佛法。從初發心終
<lb ed="X" n="0498b18"/><lb ed="R098" n="0692a05"/>至佛果未曾動變。亦不從一地至一地。一念了知三
<lb ed="X" n="0498b19"/><lb ed="R098" n="0692a06"/>世之事。凡聖心想國土世界劫數遠近衆生煩惱根
<lb ed="X" n="0498b20"/><lb ed="R098" n="0692a07"/>性差別一念盡知。是名菩薩遍覺三昧。亦得名爲照
<lb ed="X" n="0498b21"/><lb ed="R098" n="0692a08"/>明三昧。以此三昧神通力故。湛然不變色身變現十
<lb ed="X" n="0498b22"/><lb ed="R098" n="0692a09"/>方國土。隨感不同說音聲亦復如是。則名爲首楞嚴
<lb ed="X" n="0498b23"/><lb ed="R098" n="0692a10"/>定力隨自意三昧具足成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0498b24"/><lb ed="R098" n="0692a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住威儀品第二</cb:mulu><head>住威儀品第二</head>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0498c" n="0498c"/>
<lb ed="X" n="0498c01"/><lb ed="R098" n="0692a12"/><p xml:id="pX55p0498c0101">菩薩立時。諦觀此身色之空法。頭等六分如空中雲。
<lb ed="X" n="0498c02"/><lb ed="R098" n="0692a13"/>氣息出入如空中風。身色虗妄如空中華。云何得知
<lb ed="X" n="0498c03"/><lb ed="R098" n="0692a14"/>息實相。先觀三性。後觀假名。何等三性。一者心性。二
<lb ed="X" n="0498c04"/><lb ed="R098" n="0692a15"/>者色性。三者息性。復有三性。一者心性。二者眼性。三
<lb ed="X" n="0498c05"/><lb ed="R098" n="0692a16"/>者意性。先觀前三性。若先觀心性。沉細難知。若先觀
<lb ed="X" n="0498c06"/><lb ed="R098" n="0692a17"/>色性。麤朴難解。應先觀息。是息由心遍色處中易知。
<lb ed="X" n="0498c07"/><lb ed="R098" n="0692a18"/>何以故。先觀息實。然後觀息遍身。還歸實相。所以者
<lb ed="X" n="0498c08"/><lb ed="R098" n="0692b01"/>何。若先觀有。卽受念著。顚倒難遣。是故新學菩薩先
<lb ed="X" n="0498c09"/><lb ed="R098" n="0692b02"/>觀息實相。觀其出入。是息出時從何處生。相貌何似。
<lb ed="X" n="0498c10"/><lb ed="R098" n="0692b03"/>根源何處。求之不得。無源無生都無處所。復觀入息
<lb ed="X" n="0498c11"/><lb ed="R098" n="0692b04"/>從何方來。入至何處。諦觀此息來無方所。入無所至。
<lb ed="X" n="0498c12"/><lb ed="R098" n="0692b05"/>無來卽是無生。無至卽是無滅。入息旣無生滅。中間
<lb ed="X" n="0498c13"/><lb ed="R098" n="0692b06"/>亦無相貌。無能知者亦無見者。知此入息因如虗空
<lb ed="X" n="0498c14"/><lb ed="R098" n="0692b07"/>由入有出。入者旣無出者亦然。知出入息畢竟空寂。
<lb ed="X" n="0498c15"/><lb ed="R098" n="0692b08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0498001" n="0498001"/>空是息不能自生。心念卽息動。無念卽息盡。是息由
<lb ed="X" n="0498c16"/><lb ed="R098" n="0692b09"/>心故有生滅。心卽是主。諦觀此心今在何處。身內觀
<lb ed="X" n="0498c17"/><lb ed="R098" n="0692b10"/>察。從頭至足從皮至髓。一一諦觀都不見心。內若無
<lb ed="X" n="0498c18"/><lb ed="R098" n="0692b11"/>心。在外有也。復觀身外諸方遠近。四維上下及以中
<lb ed="X" n="0498c19"/><lb ed="R098" n="0692b12"/>間。一一觀察都不見心。諸方旣無。可在中間。搖動出
<lb ed="X" n="0498c20"/><lb ed="R098" n="0692b13"/>入遍身外中間悉觀亦不見心。誰能觀心復無觀者。
<lb ed="X" n="0498c21"/><lb ed="R098" n="0692b14"/>是心旣無相貌。名字亦無。是名觀心實相。若心與息
<lb ed="X" n="0498c22"/><lb ed="R098" n="0692b15"/>俱無名相。我今色身從何處生。誰之所作。諦審觀察
<lb ed="X" n="0498c23"/><lb ed="R098" n="0692b16"/>責身源由。是身無主從妄念心生。因息得立。心息旣
<lb ed="X" n="0498c24"/><lb ed="R098" n="0692b17"/>空身亦寂滅。常修此定。深澄空法。離諸假名。知一切
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0499a" n="0499a"/>
<lb ed="X" n="0499a01"/><lb ed="R098" n="0692b18"/>空。具足正見無復妄念。然後觀息遍身出入。先觀鼻
<lb ed="X" n="0499a02"/><lb ed="R098" n="0693a01"/>中氣息往還入出。次觀遍身。從頭至足從皮至髓。毛
<lb ed="X" n="0499a03"/><lb ed="R098" n="0693a02"/>孔汗垢氣息一時微細出入。審諦觀察明了見之。觀
<lb ed="X" n="0499a04"/><lb ed="R098" n="0693a03"/>此色身五相次第歸空寂滅。第一相者。初觀此身皮
<lb ed="X" n="0499a05"/><lb ed="R098" n="0693a04"/>肉筋骨猶如芭蕉。從皮至髓氣息一時入出無礙。觀
<lb ed="X" n="0499a06"/><lb ed="R098" n="0693a05"/>此氣息入無積聚。出無分散。一色芭蕉觀。第二相者。
<lb ed="X" n="0499a07"/><lb ed="R098" n="0693a06"/>次觀身分芭蕉之觀轉虗空明淨。猶如聚沫。名爲水
<lb ed="X" n="0499a08"/><lb ed="R098" n="0693a07"/>沫觀。第三相者。觀此沫觀一切身分轉空明淨。如水
<lb ed="X" n="0499a09"/><lb ed="R098" n="0693a08"/>上泡。名爲泡觀。第四觀相者。觀此泡觀轉空微薄。猶
<lb ed="X" n="0499a10"/><lb ed="R098" n="0693a09"/>如泡影。名爲影觀。第五相者。觀此影觀一切身分不
<lb ed="X" n="0499a11"/><lb ed="R098" n="0693a10"/>見相貌。猶如虗空名虗空觀。菩薩具足五種明觀。一
<lb ed="X" n="0499a12"/><lb ed="R098" n="0693a11"/>切身分如空中華。譬如世間於虗空中見有一華。不
<lb ed="X" n="0499a13"/><lb ed="R098" n="0693a12"/>依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0499001" n="0499001"/>壚壁不依林藪。忽爾化生。遠望卽見近觀卽無。愚
<lb ed="X" n="0499a14"/><lb ed="R098" n="0693a13"/>人不了謂實有華。智者覺了本來無華。衆生色身如
<lb ed="X" n="0499a15"/><lb ed="R098" n="0693a14"/>虗空華。畢竟空寂無生無滅。菩薩觀身如空中立亦
<lb ed="X" n="0499a16"/><lb ed="R098" n="0693a15"/>復如是。菩薩爾時自觀此身如淨瑠璃。空無所有。以
<lb ed="X" n="0499a17"/><lb ed="R098" n="0693a16"/>此觀法利益衆生增長法身。名爲檀波羅蜜。爲法施。
<lb ed="X" n="0499a18"/><lb ed="R098" n="0693a17"/>菩薩立時。以此觀法引導衆生。令諸衆生見菩薩形。
<lb ed="X" n="0499a19"/><lb ed="R098" n="0693a18"/>發歡喜心。具淸淨戒。離罪福相。是名菩薩持戒尸羅
<lb ed="X" n="0499a20"/><lb ed="R098" n="0693b01"/>波羅蜜。菩薩立時。知此身中六情無主。亦知身外六
<lb ed="X" n="0499a21"/><lb ed="R098" n="0693b02"/>塵無形。亦知中間六識無相。是身空寂無十八界。一
<lb ed="X" n="0499a22"/><lb ed="R098" n="0693b03"/>切陰界及心本性。畢竟空寂無有生滅。世間八法不
<lb ed="X" n="0499a23"/><lb ed="R098" n="0693b04"/>能令動。故名爲菩薩忍辱羼提波羅蜜。世八法者。利･
<lb ed="X" n="0499a24"/><lb ed="R098" n="0693b05"/>衰･毀･譽･苦･樂･稱･譏。菩薩立時。一切心相無生住滅。一
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0499b" n="0499b"/>
<lb ed="X" n="0499b01"/><lb ed="R098" n="0693b06"/>切法不住前際不住後際不住中際。無三際故。旣無
<lb ed="X" n="0499b02"/><lb ed="R098" n="0693b07"/>生際卽無住際亦無滅際。一切法中雖無去住而大
<lb ed="X" n="0499b03"/><lb ed="R098" n="0693b08"/>精進。身心無勌自利利他。是名菩薩具足精進毗梨
<lb ed="X" n="0499b04"/><lb ed="R098" n="0693b09"/>耶。菩薩立時。不見內心立。不見外心立。不見內外心
<lb ed="X" n="0499b05"/><lb ed="R098" n="0693b10"/>立。色身空寂。亦無立相。諸陰亦然。於一切法中不味
<lb ed="X" n="0499b06"/><lb ed="R098" n="0693b11"/>著。無定無亂。畢竟空故。入不動三昧。普現法界一切
<lb ed="X" n="0499b07"/><lb ed="R098" n="0693b12"/>色身饒益衆生。是名菩薩具足禪波羅蜜。菩薩立時。
<lb ed="X" n="0499b08"/><lb ed="R098" n="0693b13"/>知此色身無自無他。如鏡中像。如炎如化夢如幻。無
<lb ed="X" n="0499b09"/><lb ed="R098" n="0693b14"/>有壽命亦無我人。無衆生滅。亦無隱顯復無出沒。諸
<lb ed="X" n="0499b10"/><lb ed="R098" n="0693b15"/>法自爾。無取無捨。覺了一切衆生根性。隨感差別。是
<lb ed="X" n="0499b11"/><lb ed="R098" n="0693b16"/>名般若波羅蜜。具足智慧神通藏故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0499b12"/><lb ed="R098" n="0693b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">坐威儀品第三</cb:mulu><head>坐威儀品第三</head>
<lb ed="X" n="0499b13"/><lb ed="R098" n="0693b18"/><p xml:id="pX55p0499b1301">四種身威儀中。坐最爲安隱。菩薩常應跏趺端坐不
<lb ed="X" n="0499b14"/><lb ed="R098" n="0694a01"/>動。深入一切諸三昧門。觀察一切衆生根性。欲安立
<lb ed="X" n="0499b15"/><lb ed="R098" n="0694a02"/>之令得解脫。是故菩薩常入禪定。起六神通。能淨五
<lb ed="X" n="0499b16"/><lb ed="R098" n="0694a03"/>眼。肉眼･淸淨天眼･通達慧眼･見眞法眼･觀察佛眼。覺
<lb ed="X" n="0499b17"/><lb ed="R098" n="0694a04"/>了一切。能度十方世界無量衆生。不前不後一時得
<lb ed="X" n="0499b18"/><lb ed="R098" n="0694a05"/>道。是故菩薩常在禪定。問曰。菩薩何故四種身儀中
<lb ed="X" n="0499b19"/><lb ed="R098" n="0694a06"/>多在坐威儀。餘法亦應得獨言跏趺坐。答曰。此是坐
<lb ed="X" n="0499b20"/><lb ed="R098" n="0694a07"/>禪入道之人坐禪之法。餘威儀中取道則難。多有動
<lb ed="X" n="0499b21"/><lb ed="R098" n="0694a08"/>散。結跏趺坐。心直身正。斂念在前。復欲敎諸弟子入
<lb ed="X" n="0499b22"/><lb ed="R098" n="0694a09"/>禪定。是故菩薩結跏趺坐。餘坐法者是凡夫人坐法。
<lb ed="X" n="0499b23"/><lb ed="R098" n="0694a10"/>動散心多不得入定。其心難攝。結跏趺坐身心正直
<lb ed="X" n="0499b24"/><lb ed="R098" n="0694a11"/>心易攝故。欲敎弟子學此坐法。捨諸外道邪見威儀。
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0499c" n="0499c"/>
<lb ed="X" n="0499c01"/><lb ed="R098" n="0694a12"/>有諸外道顚狂心亂。或常翹脚。或傍身欹足。或一足
<lb ed="X" n="0499c02"/><lb ed="R098" n="0694a13"/>獨立。或五熱炙身。以是種種邪見身心不安。菩薩坐
<lb ed="X" n="0499c03"/><lb ed="R098" n="0694a14"/>時。令諸衆生見者歡喜發菩提心。離諸怖畏入菩薩
<lb ed="X" n="0499c04"/><lb ed="R098" n="0694a15"/>位。是名法施檀波羅蜜。菩薩坐時。身心不動。衆生見
<lb ed="X" n="0499c05"/><lb ed="R098" n="0694a16"/>者能發淨信。離殺害心捨諸惡業。具足大乘菩薩律
<lb ed="X" n="0499c06"/><lb ed="R098" n="0694a17"/>行。是名持戒尸波羅蜜。菩薩坐時。知一切法陰界諸
<lb ed="X" n="0499c07"/><lb ed="R098" n="0694a18"/>入畢竟不動。能令衆生離高下心不起諍論。是名忍
<lb ed="X" n="0499c08"/><lb ed="R098" n="0694b01"/>辱羼提波羅蜜。菩薩坐時。能令衆生見者歡喜。捨十
<lb ed="X" n="0499c09"/><lb ed="R098" n="0694b02"/>惡業行。行十善道。修脫勇猛精進身心不懈。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0499002" n="0499002"/>具足精
<lb ed="X" n="0499c10"/><lb ed="R098" n="0694b03"/>進毗利耶波羅蜜。菩薩坐時。能令衆生捨離味著。能
<lb ed="X" n="0499c11"/><lb ed="R098" n="0694b04"/>斷貪愛。心無定亂畢竟寂滅。亦令衆生起神通力。何
<lb ed="X" n="0499c12"/><lb ed="R098" n="0694b05"/>以故。是諸衆生見菩薩坐禪。深心愛樂情無捨離。譬
<lb ed="X" n="0499c13"/><lb ed="R098" n="0694b06"/>如往昔雪山林中有一仙人坐禪入定。是時亦有無
<lb ed="X" n="0499c14"/><lb ed="R098" n="0694b07"/>量外道在此山中邪見苦行。翹脚散足。或一足獨立。
<lb ed="X" n="0499c15"/><lb ed="R098" n="0694b08"/>多不安穩。是時復有五百獼猴山中遊行。見此仙人
<lb ed="X" n="0499c16"/><lb ed="R098" n="0694b09"/>林中禪定結跏趺坐。合眼合口氣不出。獼猴衆中有
<lb ed="X" n="0499c17"/><lb ed="R098" n="0694b10"/>二老獼猴。愛樂仙人學其坐禪合眼入定。信心重故
<lb ed="X" n="0499c18"/><lb ed="R098" n="0694b11"/>卽得神通。成辟支佛。如是次第五百獼猴皆得成就
<lb ed="X" n="0499c19"/><lb ed="R098" n="0694b12"/>辟支佛道。是諸獼猴念此山中邪見外道身不安穩。
<lb ed="X" n="0499c20"/><lb ed="R098" n="0694b13"/>是老獼猴往到其所。於外道前自敷草蓐結跏趺坐
<lb ed="X" n="0499c21"/><lb ed="R098" n="0694b14"/>合眼入定。是時五百獼猴捉諸外道兩脚結跏趺坐。
<lb ed="X" n="0499c22"/><lb ed="R098" n="0694b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0499003" n="0499003"/>老獼猴捉諸外道兩脚結跏趺坐。老獼猴示諸外道。
<lb ed="X" n="0499c23"/><lb ed="R098" n="0694b16"/>各以手指捻外道眼令合。如坐禪法。五百外道各生
<lb ed="X" n="0499c24"/><lb ed="R098" n="0694b17"/>慚愧。此坐安穩身不欹側。是道無疑。各作是念。此諸
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0500a" n="0500a"/>
<lb ed="X" n="0500a01"/><lb ed="R098" n="0694b18"/>獼猴必見聖人。得其道迹復來敎我。信心慇重。是老
<lb ed="X" n="0500a02"/><lb ed="R098" n="0695a01"/>獼猴見諸外道信心決定。卽現神通種種變化。五百
<lb ed="X" n="0500a03"/><lb ed="R098" n="0695a02"/>獼猴各現神變。外道見<anchor xml:id="nkr_note_add_0500a0301" n="0500a0301"/><anchor xml:id="beg0500a0301" n="0500a0301"/>已<anchor xml:id="end0500a0301"/>心生歡喜。心勇卽發神通
<lb ed="X" n="0500a04"/><lb ed="R098" n="0695a03"/>成辟支佛。坐禪威儀能令畜生及諸外道信心歡喜
<lb ed="X" n="0500a05"/><lb ed="R098" n="0695a04"/>成辟支佛。天人六趣諸衆生等愛樂菩薩坐禪威儀。
<lb ed="X" n="0500a06"/><lb ed="R098" n="0695a05"/>發菩提心得三乘道皆亦如是。是名菩薩禪波羅蜜。
<lb ed="X" n="0500a07"/><lb ed="R098" n="0695a06"/>菩薩坐時。知一切法其性常定。知身無主。無我無人。
<lb ed="X" n="0500a08"/><lb ed="R098" n="0695a07"/>是身色陰。如空中月影現衆水。色相寂滅。不於三界
<lb ed="X" n="0500a09"/><lb ed="R098" n="0695a08"/>現身口意。法身普現十方世界。實無色心往還來去
<lb ed="X" n="0500a10"/><lb ed="R098" n="0695a09"/>示現衆生。能令衆生各各感見。隨應說法稱機得道。
<lb ed="X" n="0500a11"/><lb ed="R098" n="0695a10"/>如阿修羅琴不以手皷。安置空地無人之處自出種
<lb ed="X" n="0500a12"/><lb ed="R098" n="0695a11"/>種微妙音聲。能令天人所聞各各別異。稱意歡樂。菩
<lb ed="X" n="0500a13"/><lb ed="R098" n="0695a12"/>薩禪定亦復如是。實無覺觀係念思惟。亦無色像現
<lb ed="X" n="0500a14"/><lb ed="R098" n="0695a13"/>身口意。衆生各各感應不同。如空月。是名菩薩禪波
<lb ed="X" n="0500a15"/><lb ed="R098" n="0695a14"/>羅蜜。菩薩坐時。雖無心陰界入。見於一切法皆如夢
<lb ed="X" n="0500a16"/><lb ed="R098" n="0695a15"/>想無覺觀心。具足無量一切辨才。一念悉知三世九
<lb ed="X" n="0500a17"/><lb ed="R098" n="0695a16"/>道凡聖差別。思覺不同優劣差別。不預思惟知過去
<lb ed="X" n="0500a18"/><lb ed="R098" n="0695a17"/>世無礙。知未來世無礙。知無爲無礙。知世諦無礙。知
<lb ed="X" n="0500a19"/><lb ed="R098" n="0695a18"/>眞諦無礙。知第一義諦空無礙。離常定。一念遍在十
<lb ed="X" n="0500a20"/><lb ed="R098" n="0695b01"/>方佛前。現神通力種種變化供養之具供養諸佛。一
<lb ed="X" n="0500a21"/><lb ed="R098" n="0695b02"/>時變現入六道中。菩薩色身對衆生機隨應說法。一
<lb ed="X" n="0500a22"/><lb ed="R098" n="0695b03"/>念受持一切佛法。悉知諸佛弟子種數。一念能轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0500001" n="0500001"/>法
<lb ed="X" n="0500a23"/><lb ed="R098" n="0695b04"/>諸佛法輪。盡知衆生煩惱利鈍差別。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0500002" n="0500002"/>成聞菩薩音聲
<lb ed="X" n="0500a24"/><lb ed="R098" n="0695b05"/>不同。能斷煩惱。雖無色像陰界入諸見。具足如此無
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0500b" n="0500b"/>
<lb ed="X" n="0500b01"/><lb ed="R098" n="0695b06"/>量辨才。是名菩薩般若波羅蜜。問。般若波羅蜜名何
<lb ed="X" n="0500b02"/><lb ed="R098" n="0695b07"/>等法。答曰。般若波羅蜜名一切種慧。三乘智慧盡到
<lb ed="X" n="0500b03"/><lb ed="R098" n="0695b08"/>其邊。是名彼岸。名爲摩訶般若波羅蜜。問曰。如是智
<lb ed="X" n="0500b04"/><lb ed="R098" n="0695b09"/>慧從何處生。答曰。無有生處。何以故。如大品經中先
<lb ed="X" n="0500b05"/><lb ed="R098" n="0695b10"/>尼梵志問佛世尊。如來所得一切智慧從何處得。佛
<lb ed="X" n="0500b06"/><lb ed="R098" n="0695b11"/>答先尼。無有得處。如是智慧。非內觀中得是智慧。非
<lb ed="X" n="0500b07"/><lb ed="R098" n="0695b12"/>外觀中得是智慧。非內外觀中得是智慧。亦非不觀
<lb ed="X" n="0500b08"/><lb ed="R098" n="0695b13"/>得是智慧。是時先尼梵志卽於佛一切智中得生信
<lb ed="X" n="0500b09"/><lb ed="R098" n="0695b14"/>解。深入般若波羅蜜。是故言無有得處。更有人言。問
<lb ed="X" n="0500b10"/><lb ed="R098" n="0695b15"/>曰。何者爲內觀。何者爲外觀。何者爲內外觀。云何言
<lb ed="X" n="0500b11"/><lb ed="R098" n="0695b16"/>亦非不觀得是智慧。答曰。內觀者是內六根。眼･耳･鼻･
<lb ed="X" n="0500b12"/><lb ed="R098" n="0695b17"/>舌･身･意。外觀者是外六塵。色･聲･香･味･觸･法。內外觀者
<lb ed="X" n="0500b13"/><lb ed="R098" n="0695b18"/>中間六識。眼識觸因緣生諸受。乃至鼻･<anchor xml:id="nkr_note_orig_0500003" n="0500003"/>舌･意識觸因
<lb ed="X" n="0500b14"/><lb ed="R098" n="0696a01"/>緣生諸受。菩薩觀內六根性空無所得。觀外六塵性
<lb ed="X" n="0500b15"/><lb ed="R098" n="0696a02"/>空無所得。觀中六識性空無所得。若不觀察亦不能
<lb ed="X" n="0500b16"/><lb ed="R098" n="0696a03"/>得。是故佛言。亦非不觀得是智慧。無所得卽是智卽
<lb ed="X" n="0500b17"/><lb ed="R098" n="0696a04"/>是慧。所以者何。大品經一心具萬行品中。佛吿須菩
<lb ed="X" n="0500b18"/><lb ed="R098" n="0696a05"/>提。諸法無所有性卽是道卽是果。若於諸法中有見
<lb ed="X" n="0500b19"/><lb ed="R098" n="0696a06"/>者。此人無果。壞法性故無道果。是故佛言。諸法無所
<lb ed="X" n="0500b20"/><lb ed="R098" n="0696a07"/>有性。卽是道卽是果。諸法者卽是衆生十八界。內有
<lb ed="X" n="0500b21"/><lb ed="R098" n="0696a08"/>六根界。外有六塵界。中有六識界。觀內六根能破貪
<lb ed="X" n="0500b22"/><lb ed="R098" n="0696a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0500004" n="0500004"/>瞋婬恚愚凝無明調慢諸煩惱結。能破自身我見及
<lb ed="X" n="0500b23"/><lb ed="R098" n="0696a10"/>離我所。無有壽命衆生主者。離受念著。畢竟空故是
<lb ed="X" n="0500b24"/><lb ed="R098" n="0696a11"/>名智。無所得故名之爲慧。觀外六塵。於色塵中靑黃
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0500c" n="0500c"/>
<lb ed="X" n="0500c01"/><lb ed="R098" n="0696a12"/>赤白女等色是名外身。起貪愛心能生煩惱。菩薩爾
<lb ed="X" n="0500c02"/><lb ed="R098" n="0696a13"/>時觀此外身。修死尸想。膖脹爛壞九想具足。乃至十
<lb ed="X" n="0500c03"/><lb ed="R098" n="0696a14"/>想成就。歸空盡滅更不復生。觀察覺了能破煩惱是
<lb ed="X" n="0500c04"/><lb ed="R098" n="0696a15"/>名爲智。無所有性是名爲慧。聲･香･味･觸･法亦復如是。
<lb ed="X" n="0500c05"/><lb ed="R098" n="0696a16"/>觀察中識無分別想。無自生處。假內外因緣和合而
<lb ed="X" n="0500c06"/><lb ed="R098" n="0696a17"/>生。都無自性。觀內六根空無有主。觀外六塵空無形
<lb ed="X" n="0500c07"/><lb ed="R098" n="0696a18"/>色。和合想不可分別卽無六識。是時智慧無有得處。
<lb ed="X" n="0500c08"/><lb ed="R098" n="0696b01"/>若不坐禪明了觀察是十八界。亦不能得如是智慧。
<lb ed="X" n="0500c09"/><lb ed="R098" n="0696b02"/>是故佛言。亦非不觀得是智慧。衆生五識但能當境。
<lb ed="X" n="0500c10"/><lb ed="R098" n="0696b03"/>能知現在五塵之事。不能究竟囑當受持。然此意根
<lb ed="X" n="0500c11"/><lb ed="R098" n="0696b04"/>雖無處所。遍能囑當五識之事。然其意識都不曾往
<lb ed="X" n="0500c12"/><lb ed="R098" n="0696b05"/>與五識<anchor xml:id="nkr_note_add_0500c1201" n="0500c1201"/><anchor xml:id="beg0500c1201" n="0500c1201"/>合<anchor xml:id="end0500c1201"/>。雖無往還能懸囑當。五塵五識因緣之事
<lb ed="X" n="0500c13"/><lb ed="R098" n="0696b06"/>雖無住處囑當。五識計校思<name role="" type="person">惟遠</name>近受持皆悉不忘。
<lb ed="X" n="0500c14"/><lb ed="R098" n="0696b07"/>善惡無記亦復如是。如是意根意識雖無處所亦不
<lb ed="X" n="0500c15"/><lb ed="R098" n="0696b08"/>動搖。如夢中識六能覺了。總攝六根之事。凡俗愚人
<lb ed="X" n="0500c16"/><lb ed="R098" n="0696b09"/>是六種識隨緣繫縛。亦不能知五根有處意根無處。
<lb ed="X" n="0500c17"/><lb ed="R098" n="0696b10"/>謂各各緣。不能了知總別之想。是名凡夫分張識相
<lb ed="X" n="0500c18"/><lb ed="R098" n="0696b11"/>生死根栽。非是聖慧。新學菩薩用第七識剛利智。觀
<lb ed="X" n="0500c19"/><lb ed="R098" n="0696b12"/>察五陰十八界等無有集散虗妄不實。無名無字無
<lb ed="X" n="0500c20"/><lb ed="R098" n="0696b13"/>生無滅。是時意根名爲聖慧根者。從得信根乃至慧
<lb ed="X" n="0500c21"/><lb ed="R098" n="0696b14"/>根。如是五根中說。因此信慧二根。力無所畏。總說有
<lb ed="X" n="0500c22"/><lb ed="R098" n="0696b15"/>二種用。內能覺了破煩惱結。入無間三昧。得解脫智。
<lb ed="X" n="0500c23"/><lb ed="R098" n="0696b16"/>能覺一切衆生根性。外能摧伏天魔外道。宿命神通
<lb ed="X" n="0500c24"/><lb ed="R098" n="0696b17"/>皆得具足。發言可信實不虗謬。名爲信慧。善轉衆生
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0501a" n="0501a"/>
<lb ed="X" n="0501a01"/><lb ed="R098" n="0696b18"/>住七覺慧。故名聖慧根。聖名無著亦名淸淨。能度衆
<lb ed="X" n="0501a02"/><lb ed="R098" n="0697a01"/>生立照爲聖。無著者。以聖慧根。覺知六根空無有主。
<lb ed="X" n="0501a03"/><lb ed="R098" n="0697a02"/>覺知六塵無色。覺知六識無名無相。如是三六無滅。
<lb ed="X" n="0501a04"/><lb ed="R098" n="0697a03"/>無取無捨。斷一切受。故名無著。雖知<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a0401" n="0501a0401"/><anchor xml:id="beg0501a0401" n="0501a0401"/>己<anchor xml:id="end0501a0401"/>身及外衆生
<lb ed="X" n="0501a05"/><lb ed="R098" n="0697a04"/>諸法實相。亦能生知衆生根性。是故名聖。得陰界實
<lb ed="X" n="0501a06"/><lb ed="R098" n="0697a05"/>相。捨一切著。故名無著。若無愛著卽無染累。了知諸
<lb ed="X" n="0501a07"/><lb ed="R098" n="0697a06"/>法自性淸淨畢竟寂然。諸法者是十二入･十八界妄
<lb ed="X" n="0501a08"/><lb ed="R098" n="0697a07"/>念心。凡夫不了能作生死<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501001" n="0501001"/>無。衆宋結集遍行六趣是
<lb ed="X" n="0501a09"/><lb ed="R098" n="0697a08"/>名衆生。菩薩以此聖慧根力善敎道之。令諸衆生同
<lb ed="X" n="0501a10"/><lb ed="R098" n="0697a09"/>證聖慧。故言淸淨能度衆生。爲天人作敎師。故名阿
<lb ed="X" n="0501a11"/><lb ed="R098" n="0697a10"/>闍梨。阿者名一。得一切法。從初不生亦無有滅。是名
<lb ed="X" n="0501a12"/><lb ed="R098" n="0697a11"/>自覺。名之爲阿。闍者是衆生。菩薩能以一相聖慧覺
<lb ed="X" n="0501a13"/><lb ed="R098" n="0697a12"/>說衆生。令得解脫。是故名闍。以此自覺覺他無上慧
<lb ed="X" n="0501a14"/><lb ed="R098" n="0697a13"/>阿二事留名後代。衆生所歸永劫不絕。是故名梨。是
<lb ed="X" n="0501a15"/><lb ed="R098" n="0697a14"/>故佛言衆生性卽菩提性。菩提性卽衆生性。菩提衆
<lb ed="X" n="0501a16"/><lb ed="R098" n="0697a15"/>生無二。知如此作天人師。凡夫六根聖人六根。是凡
<lb ed="X" n="0501a17"/><lb ed="R098" n="0697a16"/>聖根無一無二。不覺是凡夫。覺了是聖人。生死煩惱
<lb ed="X" n="0501a18"/><lb ed="R098" n="0697a17"/>根卽是聖慧根。凡夫醜陋不淨身卽是相好妙法身。
<lb ed="X" n="0501a19"/><lb ed="R098" n="0697a18"/>菩薩爾時觀此眼根作是念。何者是眼。云何名根。作
<lb ed="X" n="0501a20"/><lb ed="R098" n="0697b01"/>是觀時。知此眼根無主若空。無主卽無眼根。求根不
<lb ed="X" n="0501a21"/><lb ed="R098" n="0697b02"/>得亦無有眼。但以虗妄所見靑黃赤白種種諸色。貪
<lb ed="X" n="0501a22"/><lb ed="R098" n="0697b03"/>愛念故名之爲眼。無眼故不了。如向諦觀知無根情。
<lb ed="X" n="0501a23"/><lb ed="R098" n="0697b04"/>若無眼卽無情。識旣空無主無分別者。亦無虗妄種
<lb ed="X" n="0501a24"/><lb ed="R098" n="0697b05"/>種諸色。各各不相知故。亦無和合。畢竟寂滅空無所
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0501b" n="0501b"/>
<lb ed="X" n="0501b01"/><lb ed="R098" n="0697b06"/>有。如是觀竟。亦無能觀法。無所得故。無眼無眼名字
<lb ed="X" n="0501b02"/><lb ed="R098" n="0697b07"/>是爲眼。無作解脫門亦得名爲無縛。何以故。旣無繫
<lb ed="X" n="0501b03"/><lb ed="R098" n="0697b08"/>縛誰解脫者。是時無根無色塵。旣無根塵亦無有識。
<lb ed="X" n="0501b04"/><lb ed="R098" n="0697b09"/>是故名爲無眼無分別者。復次耳根聞聲。菩薩爾時
<lb ed="X" n="0501b05"/><lb ed="R098" n="0697b10"/>諦觀此耳誰能聞。耳根聞耶。耳識聞耶。聲能自聞。爲
<lb ed="X" n="0501b06"/><lb ed="R098" n="0697b11"/>用意識聞。如是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0501b0601" n="0501b0601"/><anchor xml:id="beg0501b0601" n="0501b0601"/>已<anchor xml:id="end0501b0601"/>。非耳根聞。非耳識聞。亦非聲自
<lb ed="X" n="0501b07"/><lb ed="R098" n="0697b12"/>聞。意識亦不能自聞。何以故。耳根無覺知故不能聞。
<lb ed="X" n="0501b08"/><lb ed="R098" n="0697b13"/>若耳根能聞。聾人應能聞聲。聾人不聞故。當知耳根
<lb ed="X" n="0501b09"/><lb ed="R098" n="0697b14"/>不能聞。耳識一念不能分別一。故亦不能聞。是聲無
<lb ed="X" n="0501b10"/><lb ed="R098" n="0697b15"/>根故。不能自覺亦不能聞。意識亦不能聞。衆緣和合
<lb ed="X" n="0501b11"/><lb ed="R098" n="0697b16"/>乃得聞聲。所以者何。先耳聲相對。然後意識生。與耳
<lb ed="X" n="0501b12"/><lb ed="R098" n="0697b17"/>合故則能分別音聲。一一觀察空無聞者。若無根聞
<lb ed="X" n="0501b13"/><lb ed="R098" n="0697b18"/>卽無有識。根不往受。聲不來入。各不相知亦不相見。
<lb ed="X" n="0501b14"/><lb ed="R098" n="0698a01"/>聲如空響無生無相。耳無根無識畢竟空故。無耳無
<lb ed="X" n="0501b15"/><lb ed="R098" n="0698a02"/>耳名字耳。解脫門旣無縛者。亦無解脫。凡夫不了。謂
<lb ed="X" n="0501b16"/><lb ed="R098" n="0698a03"/>我能聞。是故名爲聞聞。新學菩薩斷一切受。得薩婆
<lb ed="X" n="0501b17"/><lb ed="R098" n="0698a04"/>若。證實相慧門。得音聲忍。無取無捨。名爲聞亦名不
<lb ed="X" n="0501b18"/><lb ed="R098" n="0698a05"/>聞聞。得性空智。亦得名爲不聞不聞。略說耳根。其義
<lb ed="X" n="0501b19"/><lb ed="R098" n="0698a06"/>如此。復次鼻聞香者。誰能聞。觀此所臰香從何方來。
<lb ed="X" n="0501b20"/><lb ed="R098" n="0698a07"/>何處生也。入至何處。受者是誰。相貌何似。如此觀時。
<lb ed="X" n="0501b21"/><lb ed="R098" n="0698a08"/>知是香觸無所從來。入無所至。亦無受者。復無相貌。
<lb ed="X" n="0501b22"/><lb ed="R098" n="0698a09"/>不可分別。空無所有。鼻無根無識無臰無香。亦無名
<lb ed="X" n="0501b23"/><lb ed="R098" n="0698a10"/>字鼻解脫門。旣無縛者亦無解脫。亦善通達一切衆
<lb ed="X" n="0501b24"/><lb ed="R098" n="0698a11"/>香。舌嗜味者。諦觀此味從何所來。何方所生。入至何
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0501c" n="0501c"/>
<lb ed="X" n="0501c01"/><lb ed="R098" n="0698a12"/>處。誰受味也。相貌何似。唇受味也。齒受味也。舌受味
<lb ed="X" n="0501c02"/><lb ed="R098" n="0698a13"/>也。咽受味也。如是觀時。了知此無所從來亦無所至。
<lb ed="X" n="0501c03"/><lb ed="R098" n="0698a14"/>復無住處。亦無受者。無生無滅。亦無相貌。無舌無味
<lb ed="X" n="0501c04"/><lb ed="R098" n="0698a15"/>無根無識亦無名字。舌解脫門。旣無縛者亦無解脫。
<lb ed="X" n="0501c05"/><lb ed="R098" n="0698a16"/>亦能善知一切味相。身受觸者。男女衆事細滑痛癢
<lb ed="X" n="0501c06"/><lb ed="R098" n="0698a17"/>麤澁冷暖輕重堅柔。如是等觸能生貪愛瞋喜等事。
<lb ed="X" n="0501c07"/><lb ed="R098" n="0698a18"/>衆生爲此乃至失命不知慚愧。爲此輪轉六道生死。
<lb ed="X" n="0501c08"/><lb ed="R098" n="0698b01"/>新學菩薩諦觀此觸。從何處生。由愛因緣。我若不拔
<lb ed="X" n="0501c09"/><lb ed="R098" n="0698b02"/>如是愛根。必當生惱。身心惱故名之爲苦。因緣生故
<lb ed="X" n="0501c10"/><lb ed="R098" n="0698b03"/>無常。不自在故無我。虗妄故無實。無實故空。諦觀此
<lb ed="X" n="0501c11"/><lb ed="R098" n="0698b04"/>身無常･苦･空･無我･不淨。從頭至足薄皮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501002" n="0501002"/>縛纏褁。內有
<lb ed="X" n="0501c12"/><lb ed="R098" n="0698b05"/>肌肉筋骨髓<g ref="#CB03674">𮪱</g>血脉屎尿肝膽膓<g ref="#CB00787">𦝩</g>虫疽膿血。種種
<lb ed="X" n="0501c13"/><lb ed="R098" n="0698b06"/>不淨充滿身中。凡夫不知謂是好物。忽爾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501003" n="0501003"/>無當命盡
<lb ed="X" n="0501c14"/><lb ed="R098" n="0698b07"/>死去。膖脹爛壞虫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501004" n="0501004"/>散離散。頭脚異處白骨在地。風吹
<lb ed="X" n="0501c15"/><lb ed="R098" n="0698b08"/>日炙火燒作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501005" n="0501005"/>炭散滅歸空。無我･無人･無衆生相･無壽
<lb ed="X" n="0501c16"/><lb ed="R098" n="0698b09"/>命亦無生滅。猶如虗空。是名鈍根壞色歸空。若利根
<lb ed="X" n="0501c17"/><lb ed="R098" n="0698b10"/>人諦觀此身色性。自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501006" n="0501006"/>性空非色滅空。何以故。我今此
<lb ed="X" n="0501c18"/><lb ed="R098" n="0698b11"/>身本從一念<anchor xml:id="nkr_note_orig_0501007" n="0501007"/>心生。妄念之心無形無色。無有方所。猶
<lb ed="X" n="0501c19"/><lb ed="R098" n="0698b12"/>若虗空。心亦如是空無相貌。知心寂滅身亦無主。生
<lb ed="X" n="0501c20"/><lb ed="R098" n="0698b13"/>如浮雲生。滅如雲散滅。麤觀如此。若細觀者。我今此
<lb ed="X" n="0501c21"/><lb ed="R098" n="0698b14"/>身猶如雲影。如雲空中行。地上見影。實無能有見。此
<lb ed="X" n="0501c22"/><lb ed="R098" n="0698b15"/>身亦如是。幻化難了別。空雲是行東。雲影是人身。雲
<lb ed="X" n="0501c23"/><lb ed="R098" n="0698b16"/>散影卽無。東盡人亦然。是身本無體。無色亦無形。行
<lb ed="X" n="0501c24"/><lb ed="R098" n="0698b17"/>東及身影。本來常寂然。如此觀時。無身無身名字。是
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0502a" n="0502a"/>
<lb ed="X" n="0502a01"/><lb ed="R098" n="0698b18"/>名身無作解脫門。旣無縛者亦無解脫。知身如此。亦
<lb ed="X" n="0502a02"/><lb ed="R098" n="0699a01"/>能善解一切諸觸無所得故。言法者。一善。二不善。三
<lb ed="X" n="0502a03"/><lb ed="R098" n="0699a02"/>者無記。今欲觀察意觸法者。當以非善門･非不善門･
<lb ed="X" n="0502a04"/><lb ed="R098" n="0699a03"/>非無記門。破前虗妄執著善･不善･無記等無明。新學
<lb ed="X" n="0502a05"/><lb ed="R098" n="0699a04"/>菩薩應先觀察意觸諸法。問曰。餘五根皆有處所。眼･
<lb ed="X" n="0502a06"/><lb ed="R098" n="0699a05"/>耳･鼻･舌･身有可見處。今此意識相貌何似。住在何處。
<lb ed="X" n="0502a07"/><lb ed="R098" n="0699a06"/>爲當在內。爲當在外。爲在中間。爲在五藏。爲何所似
<lb ed="X" n="0502a08"/><lb ed="R098" n="0699a07"/>名意識。答曰。非五根。非五識。非內外。非中間。亦不在
<lb ed="X" n="0502a09"/><lb ed="R098" n="0699a08"/>餘處。何以故。五藏對五根。五根對五塵。根塵合生五
<lb ed="X" n="0502a10"/><lb ed="R098" n="0699a09"/>識。今此意根都無處所。復無相貌。而能記物。何以故。
<lb ed="X" n="0502a11"/><lb ed="R098" n="0699a10"/>譬如有人臥眠熟時。無情塵識而能夢見陰界諸入。
<lb ed="X" n="0502a12"/><lb ed="R098" n="0699a11"/>乃至覺時猶故不忘。觀察此夢都無方所亦無住處。
<lb ed="X" n="0502a13"/><lb ed="R098" n="0699a12"/>無色無形而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0502001" n="0502001"/>能物。如睡眠夢乃至覺時觀。不見夢主
<lb ed="X" n="0502a14"/><lb ed="R098" n="0699a13"/>及不見所夢陰界數重都不可得。而復不忘。意亦如
<lb ed="X" n="0502a15"/><lb ed="R098" n="0699a14"/>是。雖復不在五藏･五情･五塵･五識･五觸･五受。雖不在
<lb ed="X" n="0502a16"/><lb ed="R098" n="0699a15"/>此三十事中。而能鑒照三十數重善･惡･無記。亦不在
<lb ed="X" n="0502a17"/><lb ed="R098" n="0699a16"/>三十事外。所以者何。五根不相知。意根卽不爾。亦在
<lb ed="X" n="0502a18"/><lb ed="R098" n="0699a17"/>亦不在。云何亦在亦不在。若意識不導。五識不成。不
<lb ed="X" n="0502a19"/><lb ed="R098" n="0699a18"/>能分別。是故不得言不在五識。如人有病聾盲齆啞
<lb ed="X" n="0502a20"/><lb ed="R098" n="0699b01"/>及身舌頑疵。意識是時於五識中無用。不得言在。問
<lb ed="X" n="0502a21"/><lb ed="R098" n="0699b02"/>曰。上耳根義中說意識但能識過去。五塵不得識現
<lb ed="X" n="0502a22"/><lb ed="R098" n="0699b03"/>在。五塵若如此者。與今義相違。所以者何。若意識導
<lb ed="X" n="0502a23"/><lb ed="R098" n="0699b04"/>五識能識五塵者。卽是現在義。云何而言不識現在
<lb ed="X" n="0502a24"/><lb ed="R098" n="0699b05"/>五塵。答曰。過去有二種。一者過去過去。二者現在過
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0502b" n="0502b"/>
<lb ed="X" n="0502b01"/><lb ed="R098" n="0699b06"/>去。過去過去者是遠過去。現在過去者是近過去。一
<lb ed="X" n="0502b02"/><lb ed="R098" n="0699b07"/>念心中前思後覺。譬如行者到法師所聽法時。忽爾
<lb ed="X" n="0502b03"/><lb ed="R098" n="0699b08"/>初聞說法之聲名之爲思。憶念分別名之爲覺。初聞
<lb ed="X" n="0502b04"/><lb ed="R098" n="0699b09"/>說法未解語意名現在塵。憶念法師語分別中事名
<lb ed="X" n="0502b05"/><lb ed="R098" n="0699b10"/>之爲覺。名現在義。前思是耳識。後覺是意識。更有一
<lb ed="X" n="0502b06"/><lb ed="R098" n="0699b11"/>解。義則不然。初聞聲未能思惟是耳識。思惟分別是
<lb ed="X" n="0502b07"/><lb ed="R098" n="0699b12"/>意識。問曰。耳分別聲。意分別法。云何言耳<anchor xml:id="nkr_note_add_0502b0701" n="0502b0701"/><anchor xml:id="beg0502b0701" n="0502b0701"/>但<anchor xml:id="end0502b0701"/>能聞不
<lb ed="X" n="0502b08"/><lb ed="R098" n="0699b13"/>能分別。答曰。此所言者當根說義。耳分別聲者。意識
<lb ed="X" n="0502b09"/><lb ed="R098" n="0699b14"/>合用非耳獨能。如人思惟觀行之時。傍邊人喚意識
<lb ed="X" n="0502b10"/><lb ed="R098" n="0699b15"/>不照聲。耳則不能聞。聲云何得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0502002" n="0502002"/>如昔二年少比丘常
<lb ed="X" n="0502b11"/><lb ed="R098" n="0699b16"/>修禪觀。有一老比丘是二年少比丘初出家時師。喚
<lb ed="X" n="0502b12"/><lb ed="R098" n="0699b17"/>二弟子在一房中坐床上噉飮食。復有比丘床前坐
<lb ed="X" n="0502b13"/><lb ed="R098" n="0699b18"/>喩噉飮。住牀上一比丘思惟觀察地上比丘。是時有
<lb ed="X" n="0502b14"/><lb ed="R098" n="0700a01"/>師隔一人坐。喚觀行比丘。大喚五聲。耳都不聞其師
<lb ed="X" n="0502b15"/><lb ed="R098" n="0700a02"/>喚聲。是故得知意識不照。耳不聞聲。云何而言耳獨
<lb ed="X" n="0502b16"/><lb ed="R098" n="0700a03"/>能聞聲。更有一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0502003" n="0502003"/>谷。有諸人等在講法衆中坐。意識專
<lb ed="X" n="0502b17"/><lb ed="R098" n="0700a04"/>觀往昔衆事。亦復覺現在外緣。乃至下講。都不曾聞
<lb ed="X" n="0502b18"/><lb ed="R098" n="0700a05"/>法師語聲。以是定知。意不屬當。耳不聞聲。問曰。昔有
<lb ed="X" n="0502b19"/><lb ed="R098" n="0700a06"/>一人禪定寂嘿。耳聞遠近種種音色。一時歷歷不相
<lb ed="X" n="0502b20"/><lb ed="R098" n="0700a07"/>雜亂。復有一人坐定定寂嘿都不聞聲。此二種人各
<lb ed="X" n="0502b21"/><lb ed="R098" n="0700a08"/>入何定聞異。答曰。坐禪寂嘿聞一切聲。一時能聞不
<lb ed="X" n="0502b22"/><lb ed="R098" n="0700a09"/>雜亂者。有二種人。一種人未能甚深禪定。始入初禪
<lb ed="X" n="0502b23"/><lb ed="R098" n="0700a10"/>住一念前。名爲微細寂靜一心。但聞住處城隍內外
<lb ed="X" n="0502b24"/><lb ed="R098" n="0700a11"/>遠近數里種種音聲。不能遠聞諸方國土。二種人者。
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0502c" n="0502c"/>
<lb ed="X" n="0502c01"/><lb ed="R098" n="0700a12"/>是人得入甚深禪定。得天耳通。能聞小千國土一切
<lb ed="X" n="0502c02"/><lb ed="R098" n="0700a13"/>音聲。乃至二千國土三千大千國土一切音聲。亦聞
<lb ed="X" n="0502c03"/><lb ed="R098" n="0700a14"/>十方一切音聲。若復有人禪定寂嘿。不能聞一切聲
<lb ed="X" n="0502c04"/><lb ed="R098" n="0700a15"/>者。亦有二種人。一種人者。未得禪定。初禪前得細住
<lb ed="X" n="0502c05"/><lb ed="R098" n="0700a16"/>心。名曰住觸。不自覺知猶如眠熟不夢之人。此是魔
<lb ed="X" n="0502c06"/><lb ed="R098" n="0700a17"/>鬼<g ref="#CB16205">𨳲</g>其心識。狀似禪定都不自知。入時不覺至出乃
<lb ed="X" n="0502c07"/><lb ed="R098" n="0700a18"/>知心識。問何處去。更有一種人禪定。不聞一切聲者。
<lb ed="X" n="0502c08"/><lb ed="R098" n="0700b01"/>此人薄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0502004" n="0502004"/>禪罪重入死心定。此非好禪。此是障道定。其
<lb ed="X" n="0502c09"/><lb ed="R098" n="0700b02"/>人頑癡。自謂我今得寂滅涅槃。亦復名爲滅盡定。此
<lb ed="X" n="0502c10"/><lb ed="R098" n="0700b03"/>非涅槃道。設使經劫住是禪中。不盡道法。名障道罪。
<lb ed="X" n="0502c11"/><lb ed="R098" n="0700b04"/>亦名魔鬼奪其識去。魔力持之狀似禪定。更有一種
<lb ed="X" n="0502c12"/><lb ed="R098" n="0700b05"/>人。禪定嘿然不聞一切諸道音聲者。此人名爲自在
<lb ed="X" n="0502c13"/><lb ed="R098" n="0700b06"/>禪定。欲聞十方一切音聲卽時得聞。意不欲聞卽不
<lb ed="X" n="0502c14"/><lb ed="R098" n="0700b07"/>能聞。是故名爲自在禪定。亦得名爲日入三昧。何以
<lb ed="X" n="0502c15"/><lb ed="R098" n="0700b08"/>故。昔日佛在田中阿蘭若處林中禪定。近邊田中耕
<lb ed="X" n="0502c16"/><lb ed="R098" n="0700b09"/>者二人。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0502005" n="0502005"/>持中有四時天風雨<g ref="#CB15439">𮦷</g>地動。四牛二人一時
<lb ed="X" n="0502c17"/><lb ed="R098" n="0700b10"/>怖死。佛不聞也。佛答言。我不聞聲。其人重問。佛入無
<lb ed="X" n="0502c18"/><lb ed="R098" n="0700b11"/>心定也。答言不入無心定。其人復問。若有心識云何
<lb ed="X" n="0502c19"/><lb ed="R098" n="0700b12"/>不聞。佛答人言。我有心識。恒無妄念。我時故入日三
<lb ed="X" n="0502c20"/><lb ed="R098" n="0700b13"/>昧。不取音聲是故不聞。譬如日入一切不照。我亦如
<lb ed="X" n="0502c21"/><lb ed="R098" n="0700b14"/>是。是名菩薩自在禪定。復如舍利弗山中禪定。値毗
<lb ed="X" n="0502c22"/><lb ed="R098" n="0700b15"/>舍闍鬼將領諸鬼山中遊行。時舍利弗斷其路坐。礙
<lb ed="X" n="0502c23"/><lb ed="R098" n="0700b16"/>不得過。毗舍闍鬼卽大瞋恚。以金剛杵盡力極打舍
<lb ed="X" n="0502c24"/><lb ed="R098" n="0700b17"/>利弗頭。振動三千大千世界。時舍利弗不覺不知。從
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0503a" n="0503a"/>
<lb ed="X" n="0503a01"/><lb ed="R098" n="0700b18"/>定出時覺頭皮多少異常。起來問佛。世尊我今頭皮
<lb ed="X" n="0503a02"/><lb ed="R098" n="0701a01"/>多少異常。佛言。毗舍闍鬼以金剛杵極力打汝頭。振
<lb ed="X" n="0503a03"/><lb ed="R098" n="0701a02"/>動三千大千國土。値汝入定。若不入定碎如微塵。問
<lb ed="X" n="0503a04"/><lb ed="R098" n="0701a03"/>曰。是舍利弗入何禪定力能如此。答曰。一切禪定力
<lb ed="X" n="0503a05"/><lb ed="R098" n="0701a04"/>皆能如此。若入金剛壁定三昧。天魔外道毗舍闍鬼
<lb ed="X" n="0503a06"/><lb ed="R098" n="0701a05"/>所不能近。若欲近時。天魔外道鬼神卽自碎滅。況復
<lb ed="X" n="0503a07"/><lb ed="R098" n="0701a06"/>能打。問曰。一切禪定無受念心。云何舍利弗入大禪
<lb ed="X" n="0503a08"/><lb ed="R098" n="0701a07"/>定。毗舍闍打頭皮少異。答曰。令後人知禪定力。故作
<lb ed="X" n="0503a09"/><lb ed="R098" n="0701a08"/>此問。留名後世引導衆生。是名菩薩自在禪定。菩薩
<lb ed="X" n="0503a10"/><lb ed="R098" n="0701a09"/>復有自在禪定。若入禪定若出禪。定行住坐臥身心
<lb ed="X" n="0503a11"/><lb ed="R098" n="0701a10"/>無定無亂。常能示現一切佛事。上人能覺下人不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503001" n="0503001"/>如。
<lb ed="X" n="0503a12"/><lb ed="R098" n="0701a11"/>是名菩薩自在禪定。問曰。衆生六識是生死識。不是
<lb ed="X" n="0503a13"/><lb ed="R098" n="0701a12"/>智慧。涅槃經云。依智不依識。今此意識是何等識。而
<lb ed="X" n="0503a14"/><lb ed="R098" n="0701a13"/>能如是種種巧用智慧無差。答曰。一切衆生用智有
<lb ed="X" n="0503a15"/><lb ed="R098" n="0701a14"/>異不得一等。愚癡凡夫用六情識。初心菩薩用二種
<lb ed="X" n="0503a16"/><lb ed="R098" n="0701a15"/>識。一者轉識。名爲覺慧。覺了諸法慧解無方。二者名
<lb ed="X" n="0503a17"/><lb ed="R098" n="0701a16"/>爲藏識。湛然不變。西國云阿梨耶識。此土名爲佛性。
<lb ed="X" n="0503a18"/><lb ed="R098" n="0701a17"/>亦名自性淸淨藏。亦名如來藏。若就隨事。名智慧性。
<lb ed="X" n="0503a19"/><lb ed="R098" n="0701a18"/>覺了諸法時名爲自性淸淨心。識之與心二用各別。
<lb ed="X" n="0503a20"/><lb ed="R098" n="0701b01"/>凡夫六識名爲分張識。隨業受報天人諸趣。菩薩轉
<lb ed="X" n="0503a21"/><lb ed="R098" n="0701b02"/>名第七識。能轉一切生死惡業。卽是涅槃。能覺凡夫
<lb ed="X" n="0503a22"/><lb ed="R098" n="0701b03"/>六分張識令無變易。卽是藏識。此第七識名金剛智。
<lb ed="X" n="0503a23"/><lb ed="R098" n="0701b04"/>能破一切無明煩惱生死結使。卽是佛法。譬如健將
<lb ed="X" n="0503a24"/><lb ed="R098" n="0701b05"/>降伏四方夷狄怨賊。諸國弭伏皆作民子。第七健識
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0503b" n="0503b"/>
<lb ed="X" n="0503b01"/><lb ed="R098" n="0701b06"/>勇猛金剛決斷諸法。亦復如是。藏識者名第八識。從
<lb ed="X" n="0503b02"/><lb ed="R098" n="0701b07"/>生死際乃至佛道。凡聖愚智未曾變易。湛若虗空亦
<lb ed="X" n="0503b03"/><lb ed="R098" n="0701b08"/>無垢淨。生死涅槃無一無二。雖假名亦不可得。五根
<lb ed="X" n="0503b04"/><lb ed="R098" n="0701b09"/>不能見。無言能空。何以故。無空無無想。亦無有無作。</p>
<lb ed="X" n="0503b05"/><lb ed="R098" n="0701b10"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0503b0501"><l>不合亦不散</l><l>亦相法亦無</l><l>善惡虗空華</l>
<lb ed="X" n="0503b06"/><lb ed="R098" n="0701b11"/><l>解卽會其如</l><l>能了是聖人</l><l>不了是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503002" n="0503002"/>惡夫</l>
<lb ed="X" n="0503b07"/><lb ed="R098" n="0701b12"/><l>法雖無一二</l><l>愚智不共居</l><l>不了是有爲</l>
<lb ed="X" n="0503b08"/><lb ed="R098" n="0701b13"/><l>了者卽無餘</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0503b09"/><lb ed="R098" n="0701b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">眠臥威儀品第四</cb:mulu><head>眠威儀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503003" n="0503003"/>臥品第四</head>
<lb ed="X" n="0503b10"/><lb ed="R098" n="0701b15"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0503b1001"><l>昏夜寢息</l><l>當願衆生</l><l>休息諸行</l>
<lb ed="X" n="0503b11"/><lb ed="R098" n="0701b16"/><l>心淨無穢</l></lg>
<lb ed="X" n="0503b12"/><lb ed="R098" n="0701b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0503b1201"><l>身四威儀中</l><l>眠臥最安樂</l><l>菩薩涅槃臥</l>
<lb ed="X" n="0503b13"/><lb ed="R098" n="0701b18"/><l>諸行皆寂莫</l></lg>
<lb ed="X" n="0503b14"/><lb ed="R098" n="0702a01"/><p xml:id="pX55p0503b1401">新學菩薩安穩臥時。知一切法皆如臥相。寂不動搖。
<lb ed="X" n="0503b15"/><lb ed="R098" n="0702a02"/>云何爲安。不危者爲安。夫安穩者。何者是也。不動不
<lb ed="X" n="0503b16"/><lb ed="R098" n="0702a03"/>流名爲安也。何法不動。何法不流。所謂眼對色生貪
<lb ed="X" n="0503b17"/><lb ed="R098" n="0702a04"/>愛。必造諸行業。貪愛爲動。行業爲流。隨業受報天人
<lb ed="X" n="0503b18"/><lb ed="R098" n="0702a05"/>六趣豈非流也。如大集經中佛吿舍利弗。因眼見色
<lb ed="X" n="0503b19"/><lb ed="R098" n="0702a06"/>生貪愛者。卽是無明爲愛造業。名之爲行。至心專念
<lb ed="X" n="0503b20"/><lb ed="R098" n="0702a07"/>名之爲識。由識造業遍行諸趣。當觀此眼。識在何處。
<lb ed="X" n="0503b21"/><lb ed="R098" n="0702a08"/>何者是根。誰能見色。色從何生。精非是眼。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503004" n="0503004"/>淸盲人
<lb ed="X" n="0503b22"/><lb ed="R098" n="0702a09"/>眼精不壞根亦不破。如好眼人不能見色。生盲謝時
<lb ed="X" n="0503b23"/><lb ed="R098" n="0702a10"/>卽能見之。然此盲法初無生處。又無滅處。盲法不自
<lb ed="X" n="0503b24"/><lb ed="R098" n="0702a11"/>知我是盲能遮於色。亦不作念不能遮色。眼不自知
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0503c" n="0503c"/>
<lb ed="X" n="0503c01"/><lb ed="R098" n="0702a12"/>我色法盲來遮我。亦不作是念盲不遮我。各不相知。
<lb ed="X" n="0503c02"/><lb ed="R098" n="0702a13"/>眼色亦爾。何者是眼。淸自非眼。童人亦非眼。色亦非
<lb ed="X" n="0503c03"/><lb ed="R098" n="0702a14"/>是眼。精及中淚亦非是眼。迬骨亦非是眼。若一一是
<lb ed="X" n="0503c04"/><lb ed="R098" n="0702a15"/>眼。應有衆多眼。無多眼故。當知非一一是眼。若共成
<lb ed="X" n="0503c05"/><lb ed="R098" n="0702a16"/>一眼。是義不然。無和合故。盲及衆緣一一皆空。無有
<lb ed="X" n="0503c06"/><lb ed="R098" n="0702a17"/>集散。各無生滅。空明亦然。畢竟空寂。如是觀時無多
<lb ed="X" n="0503c07"/><lb ed="R098" n="0702a18"/>無一。卽無有眼。亦無名字。不斷不常。無諸陰界。無貪
<lb ed="X" n="0503c08"/><lb ed="R098" n="0702b01"/>無愛亦無無明。都無相貌。如睡無夢都無所見。明與
<lb ed="X" n="0503c09"/><lb ed="R098" n="0702b02"/>無明俱不可得。無行亦無識。亦復如是。亦無一切陰
<lb ed="X" n="0503c10"/><lb ed="R098" n="0702b03"/>界諸入。是故維摩經言。所見色與盲等。一切諸法畢
<lb ed="X" n="0503c11"/><lb ed="R098" n="0702b04"/>竟不動。不動者卽是不流。如人臥時。一切事息都無
<lb ed="X" n="0503c12"/><lb ed="R098" n="0702b05"/>思覺。諸法亦爾。是名安眠。不動曰安。不現曰隱。寂滅
<lb ed="X" n="0503c13"/><lb ed="R098" n="0702b06"/>爲眼。菩薩自覺。復以此法覺悟衆生增長慧命。是名
<lb ed="X" n="0503c14"/><lb ed="R098" n="0702b07"/>眼義。法施檀波羅蜜。菩薩臥時。善惡欲界不可得故。
<lb ed="X" n="0503c15"/><lb ed="R098" n="0702b08"/>亦以此法利益衆生。是名持戒尸波羅蜜。菩薩臥時。
<lb ed="X" n="0503c16"/><lb ed="R098" n="0702b09"/>一切陰界不動搖故。自利及衆生。是名忍辱羼提波
<lb ed="X" n="0503c17"/><lb ed="R098" n="0702b10"/>羅蜜。菩薩臥時。一切陰界無生住滅。自利及他。是名
<lb ed="X" n="0503c18"/><lb ed="R098" n="0702b11"/>精進毗利耶波羅蜜。菩薩臥時。一切陰界無定亂故。
<lb ed="X" n="0503c19"/><lb ed="R098" n="0702b12"/>能利衆生。是名定智禪波羅蜜。菩薩臥時。一切陰界
<lb ed="X" n="0503c20"/><lb ed="R098" n="0702b13"/>入如虗空華。無決定相。能利一切法界衆生畢竟解
<lb ed="X" n="0503c21"/><lb ed="R098" n="0702b14"/>脫。皆得菩提亦悉具足行住坐義。菩薩雖眠。應化普
<lb ed="X" n="0503c22"/><lb ed="R098" n="0702b15"/>現無量法界。一切威儀。衆生感皆得稱機安穩而臥。
<lb ed="X" n="0503c23"/><lb ed="R098" n="0702b16"/>同證涅槃。萬行休息。如人睡眠。是名菩薩眠義中般
<lb ed="X" n="0503c24"/><lb ed="R098" n="0702b17"/>若波羅蜜。耳･鼻･舌･身･意亦復如是。同上三威儀不復
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0504a" n="0504a"/>
<lb ed="X" n="0504a01"/><lb ed="R098" n="0702b18"/>更重廣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0504a02"/><lb ed="R098" n="0703a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">食威儀中具足一切諸上味品第五</cb:mulu><head>食威儀中具足一切諸上味品第五</head>
<lb ed="X" n="0504a03"/><lb ed="R098" n="0703a02"/><p xml:id="pX55p0504a0301">菩薩得飮食時。先應呪願。兩手合掌。心念一切十方
<lb ed="X" n="0504a04"/><lb ed="R098" n="0703a03"/>凡聖。而作是言。</p>
<lb ed="X" n="0504a05"/><lb ed="R098" n="0703a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0504a0501"><l>此食色香味</l><l>上獻十方佛</l><l>中奉諸賢聖</l>
<lb ed="X" n="0504a06"/><lb ed="R098" n="0703a05"/><l>下及六道品</l><l>等施無前後</l><l>隨感皆飽滿</l>
<lb ed="X" n="0504a07"/><lb ed="R098" n="0703a06"/><l>令諸施主得</l><l>無量波羅蜜</l></lg>
<lb ed="X" n="0504a08"/><lb ed="R098" n="0703a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0504a0801"><l>若得食時</l><l>當願衆生</l><l>得禪悅食</l>
<lb ed="X" n="0504a09"/><lb ed="R098" n="0703a08"/><l>無餘味想</l><l>若得食時</l><l>當願衆生</l>
<lb ed="X" n="0504a10"/><lb ed="R098" n="0703a09"/><l>得法喜食</l><l>甘露味想</l><l>噉飮食時</l>
<lb ed="X" n="0504a11"/><lb ed="R098" n="0703a10"/><l>當願衆生</l><l>飡涅槃飯</l><l>到彼岸想</l>
<lb ed="X" n="0504a12"/><lb ed="R098" n="0703a11"/><l>飯食<anchor xml:id="nkr_note_add_0504a1201" n="0504a1201"/><anchor xml:id="beg0504a1201" n="0504a1201"/>已<anchor xml:id="end0504a1201"/>訖</l><l>當願衆生</l><l>種智圓滿</l>
<lb ed="X" n="0504a13"/><lb ed="R098" n="0703a12"/><l>覺衆生想</l><l>澡<g ref="#CB00770">𡃤</g>飮訖</l><l>當願衆生</l>
<lb ed="X" n="0504a14"/><lb ed="R098" n="0703a13"/><l>妙覺常住</l><l>湛然明淨</l><l>新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0504a15"/><lb ed="R098" n="0703a14"/><l>得飮食時</l><l>一心受食</l><l>無雜念想</l>
<lb ed="X" n="0504a16"/><lb ed="R098" n="0703a15"/><l>念時香氣</l><l>如旃檀風</l><l>一時普遍</l>
<lb ed="X" n="0504a17"/><lb ed="R098" n="0703a16"/><l>十方世界</l><l>凡聖隨感</l><l>各得上味</l>
<lb ed="X" n="0504a18"/><lb ed="R098" n="0703a17"/><l>凡夫聞香</l><l>發菩提心</l><l>餓鬼聞香</l>
<lb ed="X" n="0504a19"/><lb ed="R098" n="0703a18"/><l>一時飽滿</l><l>捨餓鬼身</l><l>發菩提心</l>
<lb ed="X" n="0504a20"/><lb ed="R098" n="0703b01"/><l>畜生聞香</l><l>卽得飽滿</l><l>捨禽獸形</l>
<lb ed="X" n="0504a21"/><lb ed="R098" n="0703b02"/><l>發菩提心</l><l>地獄聞香</l><l>捨地獄苦</l>
<lb ed="X" n="0504a22"/><lb ed="R098" n="0703b03"/><l>得人天身</l><l>發菩提心</l><l>是名菩薩</l>
<lb ed="X" n="0504a23"/><lb ed="R098" n="0703b04"/><l>受飮食時</l><l>布施一切</l><l>檀波羅蜜</l>
<lb ed="X" n="0504a24"/><lb ed="R098" n="0703b05"/><l>施者受者</l><l>色香味觸</l><l>空無生滅</l>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0504b" n="0504b"/>
<lb ed="X" n="0504b01"/><lb ed="R098" n="0703b06"/><l>是名法施</l><l>檀波羅蜜</l><l>新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0504b02"/><lb ed="R098" n="0703b07"/><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0504b0201" n="0504b0201"/><anchor xml:id="beg0504b0201" n="0504b0201"/>已<anchor xml:id="end0504b0201"/>所受食</l><l>色香美味</l><l>熏諸行人</l>
<lb ed="X" n="0504b03"/><lb ed="R098" n="0703b08"/><l>皆得法喜</l><l>離五怖畏</l><l>是無畏施</l>
<lb ed="X" n="0504b04"/><lb ed="R098" n="0703b09"/><l>檀波羅蜜</l><l>新學菩薩</l><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0504b0401" n="0504b0401"/><anchor xml:id="beg0504b0401" n="0504b0401"/>已<anchor xml:id="end0504b0401"/>所受食</l>
<lb ed="X" n="0504b05"/><lb ed="R098" n="0703b10"/><l>色香美味</l><l>施飮食時</l><l>不觀衆生</l>
<lb ed="X" n="0504b06"/><lb ed="R098" n="0703b11"/><l>持戒破戒</l><l>但觀法性</l><l>無差別想</l>
<lb ed="X" n="0504b07"/><lb ed="R098" n="0703b12"/><l>能令衆生</l><l>罪福心息</l><l>是名淨戒</l>
<lb ed="X" n="0504b08"/><lb ed="R098" n="0703b13"/><l>畢竟解脫</l><l>平等三昧</l><l>尸波羅蜜</l>
<lb ed="X" n="0504b09"/><lb ed="R098" n="0703b14"/><l>新學菩薩</l><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0504b0901" n="0504b0901"/><anchor xml:id="beg0504b0901" n="0504b0901"/>已<anchor xml:id="end0504b0901"/>所施食</l><l>色香美味</l>
<lb ed="X" n="0504b10"/><lb ed="R098" n="0703b15"/><l>能令衆生</l><l>聞香心定</l><l>得不動味</l>
<lb ed="X" n="0504b11"/><lb ed="R098" n="0703b16"/><l>深達實相</l><l>離我淨心</l><l>具足忍辱</l>
<lb ed="X" n="0504b12"/><lb ed="R098" n="0703b17"/><l>羼波羅蜜</l><l>新學菩薩</l><l>以食施時</l>
<lb ed="X" n="0504b13"/><lb ed="R098" n="0703b18"/><l>觀此施心</l><l>無生住滅</l><l>所施飮食</l>
<lb ed="X" n="0504b14"/><lb ed="R098" n="0704a01"/><l>及以受者</l><l>無生住滅</l><l>離陰界入</l>
<lb ed="X" n="0504b15"/><lb ed="R098" n="0704a02"/><l>能令衆生</l><l>聞香飽足</l><l>離三想心</l>
<lb ed="X" n="0504b16"/><lb ed="R098" n="0704a03"/><l>得不住法</l><l>亦無去來</l><l>是名精進</l>
<lb ed="X" n="0504b17"/><lb ed="R098" n="0704a04"/><l>具毗梨耶</l><l>諸波羅蜜</l><l>新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0504b18"/><lb ed="R098" n="0704a05"/><l>受飮食時</l><l>觀前施主</l><l>施食之心</l>
<lb ed="X" n="0504b19"/><lb ed="R098" n="0704a06"/><l>無生無滅</l><l>非內非外</l><l>亦非中間</l>
<lb ed="X" n="0504b20"/><lb ed="R098" n="0704a07"/><l>亦無定亂</l><l>畢竟寂滅</l><l>亦無滅想</l>
<lb ed="X" n="0504b21"/><lb ed="R098" n="0704a08"/><l>亦無無滅</l><l>我受食心</l><l>亦如施主</l>
<lb ed="X" n="0504b22"/><lb ed="R098" n="0704a09"/><l>於食食心</l><l>同一無二</l><l>一切衆生</l>
<lb ed="X" n="0504b23"/><lb ed="R098" n="0704a10"/><l>受我施者</l><l>我及衆心</l><l>所施飮食</l>
<lb ed="X" n="0504b24"/><lb ed="R098" n="0704a11"/><l>三事皆空</l><l>與前施主</l><l>等一法性</l>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0504c" n="0504c"/>
<lb ed="X" n="0504c01"/><lb ed="R098" n="0704a12"/><l>無施無受</l><l>無飮食想</l><l>能令衆生</l>
<lb ed="X" n="0504c02"/><lb ed="R098" n="0704a13"/><l>善根增長</l><l>菩薩身心</l><l>雖常在定</l>
<lb ed="X" n="0504c03"/><lb ed="R098" n="0704a14"/><l>能令十方</l><l>一時普現</l><l>衆生隨機</l>
<lb ed="X" n="0504c04"/><lb ed="R098" n="0704a15"/><l>隨感卽現</l><l>及聞說法</l><l>稱機得道</l>
<lb ed="X" n="0504c05"/><lb ed="R098" n="0704a16"/><l>知煩惱性</l><l>卽是菩提</l><l>是名寂定</l>
<lb ed="X" n="0504c06"/><lb ed="R098" n="0704a17"/><l>禪波羅蜜</l><l>新學菩薩</l><l>受飮食時</l>
<lb ed="X" n="0504c07"/><lb ed="R098" n="0704a18"/><l>觀陰界入</l><l>誰見飮食</l><l>誰受此食</l>
<lb ed="X" n="0504c08"/><lb ed="R098" n="0704b01"/><l>食不自知</l><l>我是飮食</l><l>我非飮食</l>
<lb ed="X" n="0504c09"/><lb ed="R098" n="0704b02"/><l>亦不自知</l><l>我無我所</l><l>亦無食言</l>
<lb ed="X" n="0504c10"/><lb ed="R098" n="0704b03"/><l>菩薩受我</l><l>及以不受</l><l>新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0504c11"/><lb ed="R098" n="0704b04"/><l>如是觀時</l><l>無一切受</l><l>亦無不受</l>
<lb ed="X" n="0504c12"/><lb ed="R098" n="0704b05"/><l>知飮食性</l><l>不曾動搖</l><l>得不動智</l>
<lb ed="X" n="0504c13"/><lb ed="R098" n="0704b06"/><l>入如來智</l><l>施者受者</l><l>及見食者</l>
<lb ed="X" n="0504c14"/><lb ed="R098" n="0704b07"/><l>皆如食性</l><l>不曾動搖</l><l>得不動智</l>
<lb ed="X" n="0504c15"/><lb ed="R098" n="0704b08"/><l>亦能如實</l><l>知一切法</l><l>是名如實</l>
<lb ed="X" n="0504c16"/><lb ed="R098" n="0704b09"/><l>如來實智</l><l>所以者何</l><l>如經中說</l>
<lb ed="X" n="0504c17"/><lb ed="R098" n="0704b10"/><l>佛世尊問</l><l>鴦掘魔羅</l><l>云何一學</l>
<lb ed="X" n="0504c18"/><lb ed="R098" n="0704b11"/><l>鴦掘答佛</l><l>夫一學者</l><l>名之曰淨</l>
<lb ed="X" n="0504c19"/><lb ed="R098" n="0704b12"/><l>如來戒也</l><l>非是二乘</l><l>聲聞緣覺</l>
<lb ed="X" n="0504c20"/><lb ed="R098" n="0704b13"/><l>所持戒也</l><l>如偈中說</l><l>鴦掘魔羅</l>
<lb ed="X" n="0504c21"/><lb ed="R098" n="0704b14"/><l>復答佛言</l><l>今當分別</l><l>大小乘意</l>
<lb ed="X" n="0504c22"/><lb ed="R098" n="0704b15"/><l>一切衆生命</l><l>皆依飮食住</l><l>此卽聲聞乘</l>
<lb ed="X" n="0504c23"/><lb ed="R098" n="0704b16"/><l>非是摩訶衍</l><l>所謂摩訶衍</l><l>雖食常堅固</l>
<lb ed="X" n="0504c24"/><lb ed="R098" n="0704b17"/><l>云何名爲一</l><l>謂一切衆生</l><l>皆以如來藏</l>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0505a" n="0505a"/>
<lb ed="X" n="0505a01"/><lb ed="R098" n="0704b18"/><l>畢竟恒安住</l></lg>
<lb ed="X" n="0505a02"/><lb ed="R098" n="0705a01"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0505a0201"><l>新學菩薩</l><l>如此觀時</l><l>凡夫聖人</l>
<lb ed="X" n="0505a03"/><lb ed="R098" n="0705a02"/><l>本末究竟</l><l>平等無二</l><l>亦能善達</l>
<lb ed="X" n="0505a04"/><lb ed="R098" n="0705a03"/><l>凡聖始終</l><l>究竟一乘</l><l>差別之相</l>
<lb ed="X" n="0505a05"/><lb ed="R098" n="0705a04"/><l>亦如色入</l><l>法界海說</l></lg>
<lb ed="X" n="0505a06"/><lb ed="R098" n="0705a05"/><p xml:id="pX55p0505a0601">色入法界海者卽是色藏法界海。色藏法界者卽是
<lb ed="X" n="0505a07"/><lb ed="R098" n="0705a06"/>識入法界海。識入法界海者卽是識藏法界海。智入
<lb ed="X" n="0505a08"/><lb ed="R098" n="0705a07"/>法界海者卽是智藏法界海。亦得名爲色集法界海。
<lb ed="X" n="0505a09"/><lb ed="R098" n="0705a08"/>識集法界海。智集法界海。佛與凡夫一切具足。名本
<lb ed="X" n="0505a10"/><lb ed="R098" n="0705a09"/>末究竟平等。此法身藏。唯佛與佛乃能知之。法華經
<lb ed="X" n="0505a11"/><lb ed="R098" n="0705a10"/>中總說難見。華嚴中分別易解。是名菩薩受食施食。
<lb ed="X" n="0505a12"/><lb ed="R098" n="0705a11"/>性雖空寂。具足中道智慧藏。亦名色心神通之藏。是
<lb ed="X" n="0505a13"/><lb ed="R098" n="0705a12"/>名摩訶衍摩訶般若波羅蜜。受食施食具足此義。一
<lb ed="X" n="0505a14"/><lb ed="R098" n="0705a13"/>念一時色心音聲普遍十方一切世界。能令三乘各
<lb ed="X" n="0505a15"/><lb ed="R098" n="0705a14"/>獲其道。通達大智到於彼岸。如上所說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0505a16"/><lb ed="R098" n="0705a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">語威儀品第六</cb:mulu><head>語威儀品第六</head>
<lb ed="X" n="0505a17"/><lb ed="R098" n="0705a16"/><p xml:id="pX55p0505a1701">語威儀中具足一切上妙巧音聲普應衆心稱機品。
<lb ed="X" n="0505a18"/><lb ed="R098" n="0705a17"/>新學菩薩若欲語時。先起慈悲孝順之心。靜心正念。
<lb ed="X" n="0505a19"/><lb ed="R098" n="0705a18"/>一切音聲。一時普遍。十方凡聖所聞不同。以此音聲
<lb ed="X" n="0505a20"/><lb ed="R098" n="0705b01"/>普興供養。聖人唯聞歌詠讚嘆。十方菩薩同音讚佛。
<lb ed="X" n="0505a21"/><lb ed="R098" n="0705b02"/>修羅彈琴。乾闥作樂。天龍雨華。衆妙供具四事具足。
<lb ed="X" n="0505a22"/><lb ed="R098" n="0705b03"/>供養諸佛及大菩薩･一切衆聖等無差別。天人六道
<lb ed="X" n="0505a23"/><lb ed="R098" n="0705b04"/>聞三種聲。一者輭美語聲。二者苦切語聲。摧伏剛強
<lb ed="X" n="0505a24"/><lb ed="R098" n="0705b05"/>衆生。三者雜語。隨時調伏無決定聲。菩薩一語能感
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0505b" n="0505b"/>
<lb ed="X" n="0505b01"/><lb ed="R098" n="0705b06"/>衆聲。不先思惟應時自發。對機稱情。無礙辨才力能
<lb ed="X" n="0505b02"/><lb ed="R098" n="0705b07"/>如此。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0505001" n="0505001"/>知人天聞之離欲得道。四趣聞之離苦得樂發
<lb ed="X" n="0505b03"/><lb ed="R098" n="0705b08"/>菩提心。新學菩薩觀語而有聲出。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0505002" n="0505002"/>支原觀之。咽喉舌
<lb ed="X" n="0505b04"/><lb ed="R098" n="0705b09"/>齒都無聲相。何以故。求和合者不可得故。唇非是聲。
<lb ed="X" n="0505b05"/><lb ed="R098" n="0705b10"/>齒亦非聲。咽喉及舌亦非是聲。頰骨及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0505003" n="0505003"/>愕亦非是聲。
<lb ed="X" n="0505b06"/><lb ed="R098" n="0705b11"/>一一緣中求聲不得。咽喉舌齒各不相知。性無和合
<lb ed="X" n="0505b07"/><lb ed="R098" n="0705b12"/>亦無散滅。知此音聲如空中響。非斷非常亦無生滅。
<lb ed="X" n="0505b08"/><lb ed="R098" n="0705b13"/>都無相貌。復觀念心爲在何處。相貌何似。如此觀時。
<lb ed="X" n="0505b09"/><lb ed="R098" n="0705b14"/>知此念<anchor xml:id="nkr_note_orig_0505004" n="0505004"/>心非外亦非中間。猶如虗空都無相貌。無得
<lb ed="X" n="0505b10"/><lb ed="R098" n="0705b15"/>故。無語無語名字是名語無作解脫門。雖無語者。能
<lb ed="X" n="0505b11"/><lb ed="R098" n="0705b16"/>以一語普現衆聲。一語一時現無量語。何故能爾。由
<lb ed="X" n="0505b12"/><lb ed="R098" n="0705b17"/>本誓願大慈悲心爲衆生故。一語能現無量音聲。衆
<lb ed="X" n="0505b13"/><lb ed="R098" n="0705b18"/>生感聞各各不同。解脫亦然。誓願慈悲力能如此。非
<lb ed="X" n="0505b14"/><lb ed="R098" n="0706a01"/>但一語一時能現無量音聲。色身普現十方世界。對
<lb ed="X" n="0505b15"/><lb ed="R098" n="0706a02"/>衆生眼色像不同。隨機感悟一時得道。所以者何。新
<lb ed="X" n="0505b16"/><lb ed="R098" n="0706a03"/>學菩薩以本誓願。不惜身命護佛正法。大精進力。不
<lb ed="X" n="0505b17"/><lb ed="R098" n="0706a04"/>退轉力。念衆生身。以大慈悲欲度衆生。凡所言說麤
<lb ed="X" n="0505b18"/><lb ed="R098" n="0706a05"/>言輭語苦切雜語。皆能利益無量衆生。</p>
<lb ed="X" n="0505b19"/><lb ed="R098" n="0706a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX55p0505b1901"><l>如佛仙所說</l><l>麤言及輭語</l><l>衆解音不同</l>
<lb ed="X" n="0505b20"/><lb ed="R098" n="0706a07"/><l>皆歸第一義</l><l>一切國土中</l><l>衆生相殺害</l>
<lb ed="X" n="0505b21"/><lb ed="R098" n="0706a08"/><l>菩薩現於世</l><l>降伏使和安</l><l>或爲人天王</l>
<lb ed="X" n="0505b22"/><lb ed="R098" n="0706a09"/><l>或爲國大臣</l><l>或現作猛將</l><l>方便摧惡人</l>
<lb ed="X" n="0505b23"/><lb ed="R098" n="0706a10"/><l>四方怨歒息</l><l>國豐使民安</l><l>或現行十善</l>
<lb ed="X" n="0505b24"/><lb ed="R098" n="0706a11"/><l>方便化衆生</l><l>或作邑中主</l><l>造像及造經</l>
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0505c" n="0505c"/>
<lb ed="X" n="0505c01"/><lb ed="R098" n="0706a12"/><l>開門廣布施</l><l>方便化衆生</l><l>或現作沙門</l>
<lb ed="X" n="0505c02"/><lb ed="R098" n="0706a13"/><l>持戒不惜身</l><l>廣說三乘敎</l><l>方便度衆生</l>
<lb ed="X" n="0505c03"/><lb ed="R098" n="0706a14"/><l>或現作童<g ref="#CB15167">𬂔</g></l><l>始學初發心</l><l>或現又修學</l>
<lb ed="X" n="0505c04"/><lb ed="R098" n="0706a15"/><l>朽老過百年</l><l>或現在城邑</l><l>或現入深山</l>
<lb ed="X" n="0505c05"/><lb ed="R098" n="0706a16"/><l>或現行瞋腦</l><l>方便引衆生</l><l>或現作四衆</l>
<lb ed="X" n="0505c06"/><lb ed="R098" n="0706a17"/><l>或稱是聲聞</l><l>或稱辟支佛</l><l>或爲無上尊</l>
<lb ed="X" n="0505c07"/><lb ed="R098" n="0706a18"/><l>新學諸菩薩</l><l>一音現衆聲</l><l>一色無量形</l>
<lb ed="X" n="0505c08"/><lb ed="R098" n="0706b01"/><l>方便對衆生</l><l>忍辱慈悲力</l><l>誓願應衆生</l>
<lb ed="X" n="0505c09"/><lb ed="R098" n="0706b02"/><l>禪定神通力</l><l>普現衆色爾</l></lg>
<lb ed="X" n="0505c10"/><lb ed="R098" n="0706b03"/><p xml:id="pX55p0505c1001">新學菩薩以大慈悲誓願力故。方便慈愍諸衆生故。
<lb ed="X" n="0505c11"/><lb ed="R098" n="0706b04"/>凡所言說。衆生聞之皆得正信發菩提心。是名法施
<lb ed="X" n="0505c12"/><lb ed="R098" n="0706b05"/>波羅蜜。新學菩薩以隨自意三昧力故。一切語時。能
<lb ed="X" n="0505c13"/><lb ed="R098" n="0706b06"/>令衆生聞者覺悟。深達法性離空假心。亦無斷常。見
<lb ed="X" n="0505c14"/><lb ed="R098" n="0706b07"/>諸衆生持戒毀戒。性無垢淨。無罪無福相。亦能持戒
<lb ed="X" n="0505c15"/><lb ed="R098" n="0706b08"/>不惜身命。新學菩薩誓功德力。利益如是無量衆生。
<lb ed="X" n="0505c16"/><lb ed="R098" n="0706b09"/>是名持戒尸波羅蜜。新學菩薩欲說法時。以此法性
<lb ed="X" n="0505c17"/><lb ed="R098" n="0706b10"/>無名三昧。衆生聞者。心想寂滅得不動三昧。是名忍
<lb ed="X" n="0505c18"/><lb ed="R098" n="0706b11"/>辱羼提波羅蜜。新學菩薩若說法時。麤言輭語性皆
<lb ed="X" n="0505c19"/><lb ed="R098" n="0706b12"/>平等。無生住滅。衆生聞者得無住三昧。是名精進毗
<lb ed="X" n="0505c20"/><lb ed="R098" n="0706b13"/>梨耶波羅蜜。新學菩薩說法語言。一語雖現無量音
<lb ed="X" n="0505c21"/><lb ed="R098" n="0706b14"/>聲。心無定亂。能令衆生聞者解悟。發菩提心。得不動
<lb ed="X" n="0505c22"/><lb ed="R098" n="0706b15"/>三昧。是名寂定禪波羅蜜。新學菩薩說法語言。衆生
<lb ed="X" n="0505c23"/><lb ed="R098" n="0706b16"/>聞者離陰入。具足辨才無量智慧。如身如影如夢如
<lb ed="X" n="0505c24"/><lb ed="R098" n="0706b17"/>化如雲如幻。無所得故。得寶幢三昧。卽能具足一切
<pb ed="X" xml:id="X55.0903.0506a" n="0506a"/>
<lb ed="X" n="0506a01"/><lb ed="R098" n="0706b18"/>三昧。獲得辨才陀羅尼門。通達一切凡聖彼岸。是名
<lb ed="X" n="0506a02"/><lb ed="R098" n="0707a01"/>菩薩語威儀具足摩訶般若波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0506a03"/><lb ed="R098" n="0707a02"/>
<lb ed="X" n="0506a04"/><lb ed="R098" n="0707a03"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大隨自意三昧一卷<note place="inline">畢</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0496b0601" to="#end0496b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0496b0602" to="#end0496b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0496c0301" to="#end0496c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0498b0701" to="#end0498b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">妄</lem><rdg wit="#wit.orig">忘</rdg></app>
<app from="#beg0500a0301" to="#end0500a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0500c1201" to="#end0500c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">合</lem><rdg wit="#wit.orig">含</rdg></app>
<app from="#beg0501a0401" to="#end0501a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0501b0601" to="#end0501b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0502b0701" to="#end0502b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0504a1201" to="#end0504a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0504b0201" to="#end0504b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0504b0401" to="#end0504b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0504b0901" to="#end0504b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0496001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0496001">目錄新作</note>
<note n="0497001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0497001">華下疑脫果字</note>
<note n="0498001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0498001">空字疑爲剩</note>
<note n="0499001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0499001">壚疑墻</note>
<note n="0499002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0499002">具上疑脫是名二字</note>
<note n="0499003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0499003">老等十三字剩</note>
<note n="0500001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0500001">法字疑剩</note>
<note n="0500002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0500002">成字更勘</note>
<note n="0500003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0500003">舌下疑脫身字</note>
<note n="0500004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0500004">瞋婬疑倒</note>
<note n="0501001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501001">無等三字更勘</note>
<note n="0501002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501002">縛字疑剩</note>
<note n="0501003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501003">無字更勘</note>
<note n="0501004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501004">散疑噉</note>
<note n="0501005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501005">炭疑灰</note>
<note n="0501006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501006">性字疑剩</note>
<note n="0501007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0501007">心當作身</note>
<note n="0502001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0502001">能下疑脫記字</note>
<note n="0502002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0502002">如當作知</note>
<note n="0502003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0502003">谷當作答</note>
<note n="0502004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0502004">禪疑福</note>
<note n="0502005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0502005">持中疑當作特牛</note>
<note n="0503001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0503001">如當作知</note>
<note n="0503002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0503002">惡疑愚</note>
<note n="0503003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0503003">臥字當在眠字下</note>
<note n="0503004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0503004">淸疑生</note>
<note n="0505001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0505001">知字疑剩</note>
<note n="0505002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0505002">支疑根</note>
<note n="0505003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0505003">愣疑齶</note>
<note n="0505004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0505004">心下疑脫非內二字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0496b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0496b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0496b0602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0496b0602">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0496c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0496c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0498b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0498b0701">妄【CB】，忘【卍續】</note>
<note n="0500a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0500a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0500c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0500c1201">合【CB】，含【卍續】</note>
<note n="0501a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0501a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0501b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0501b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0502b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0502b0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0504a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0504a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0504b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0504b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0504b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0504b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0504b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0504b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>